Uzmanlar: “Türkiye’de 5 yaşın üzerindeki her 100 çocuÄŸun 15’i geceleri idrar kaçırıyor. Çocuk yaşı ilerledikçe bu yetiyi kazanmaya baÅŸlıyor fakat 15 yaşına gelmiÅŸ hala idrar kaçırma sorunu olan çocukları da görüyoruz”
Hacettepe Ãœniversitesi Tıp Fakültesi Ãœroloji Anabilim Dalı BaÅŸkanı Prof. Dr. Serdar Tekgül, 5 yaÅŸ üzerindeki çocukların gece alt ıslatmasının tuvalet eÄŸitimi eksikliÄŸiyle ilgili olmadığını vurgulayarak, “Türkiye’de 5 yaşın üzerindeki her 100 çocuÄŸun 15’i geceleri idrar kaçırıyor. Halbuki 5 yaşından sonra gece idrar kaçırma sorununun tedavisi var. Bu tedavi ile çocukların yaÅŸayabileceÄŸi olası sosyal ve psikolojik sorunların da önüne geçilebilir.” ifadelerini kullandı.
Anadolu Ajansı’nde yer alan habere göre, Çocuk ürolojisi uzmanı ve aynı zamanda Avrupa Çocuk Ürolojisi Derneği Gelecek Dönem Başkanı olan Tekgül, yaptığı açıklamada, 5 yaş üstü çocuklarda geceleri alt ıslatma problemi ve tedavi yöntemlerine ilişkin bilgi verdi.
Tıpta “enürezis nokturna” olarak adlandırılan bu rahatsızlığın çocuklarda sosyal, psikolojik birçok problemi ortaya çıkardığına, özellikle okula uyumu zorlaÅŸtırdığına dikkati çeken Tekgül, çocukta gece idrar kaçırmanın aileler tarafından “tuvalet eÄŸitimi eksikliÄŸi” olarak yorumlanabildiÄŸine iÅŸaret etti.
Bunun doÄŸru bir yaklaşım olmadığını vurgulayan Tekgül, “5 yaÅŸ üstü çocuklarda gece uykuda idrar kaçırma bir hastalık deÄŸil ama geliÅŸimsel bir gecikme. Nasıl bazı çocuklar geç konuÅŸur ya da geç yürür, bu da geç kazanılan bir yeti. Fakat bu tuvalet eÄŸitimiyle ilgili bir eksiklik veya yetersizlik deÄŸil.” diye konuÅŸtu.
“5 yaşın üzerindeki 100 çocuÄŸun 15’i geceleri idrar kaçırıyor”
Prof. Dr. Tekgül, 5 yaş üstü çocuklarda geceleri alt ıslatma problemini yoğun olarak gördüklerini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Türkiye’de 5 yaşın üzerindeki 100 çocuÄŸun 15’i geceleri idrar kaçırıyor. Çocuk yaşı ilerledikçe bu yetiyi kazanmaya baÅŸlıyor fakat 15 yaşına gelmiÅŸ hala idrar kaçırma sorunu olan çocukları da görüyoruz. Bu birçok unsurun bir sonucu. İçinde genetik faktörler de var. Anne babanın çocukluÄŸunda idrar kaçırma problemi varsa, çocuÄŸunda da yüzde 70 oranla bunu görüyoruz. Sadece anne veya sadece babada varsa da bu oran yüzde 40 düzeyinde.”
İdrar kaçırmanın her gece veya haftada bir gibi değişik sıklıklarda olabildiğini, sıklık arttıkça düzelme sürelerinin de uzadığını aktaran Tekgül, bazı çocukların gece uyanamama nedeniyle bu sorunu yaşadığını anlattı.
“Hormon salınımıyla ilgili azalma olabiliyor”
Gece idrar kaçıran çocuklarda hormon salınımıyla ilgili bir eksikliÄŸin de söz konusu olabileceÄŸini vurgulayan Tekgül, “Gece idrar üretimini azaltan, ‘antidiüretik hormon’ olarak adlandırdığımız hormonun salınımıyla ilgili bir azalma olabiliyor. Dolayısıyla gece idrar üretimi normalde az olması gerekirken bu çocuklarda gündüz ile aynı seviyede ya da biraz daha fazla oluyor. Bu da mesanenin erken dolmasına neden oluyor, çocuk da uyanamadığında ‘enürezis nokturna’ dediÄŸimiz durum ortaya çıkıyor.” dedi.
Ailelerin genelde “kendiliÄŸinden düzelir” düşüncesiyle doktora baÅŸvurmakta geciktiÄŸine de dikkati çeken Tekgül, “Halbuki 5 yaşından sonra gece idrar kaçırma sorununun tedavisi var. Bu tedavi ile çocukların yaÅŸayabileceÄŸi olası sosyal ve psikolojik sorunların da önüne geçilebilir.” ifadelerini kullandı.
İki çeşit tedavi yöntemi uygulanıyor
İdrar kaçırma sorunu olan çocuklar için gece uyanmayı öğretme ve idrar üretimiyle ilgili hormonal sorunu çözmeye odaklanan iki tedavi seçeneğinin bulunduğunu dile getiren Tekgül, idrar sebebiyle ıslandığında ses çıkaran külotlarla çocuklara gece uyanmanın öğretildiğini belirtti.
“Alarm tedavisi” olarak da adlandırılan bu yöntemin uygulanmasının aileler açısından zor olduÄŸunun altını çizen Tekgül, ÅŸunları kaydetti:
“Ä°kinci yöntem ise ilaç tedavisi. Bu ilaç, az salınan antidiüretik hormonu yerine koyuyor. Böylelikle idrar üretimi azalıyor ve dolayısıyla çocuk kuru kalmayı saÄŸlıyor. 5 yaÅŸ üstü çocuklarda gece idrar kaçırma, özellikle okula baÅŸlama döneminde öğrenme yetilerinde azalma ve özgüven eksikliÄŸine sebep olabiliyor. Çocuklar aslında tedavisi olan bir hastalığın gereksiz yükünü hissediyor. Bunu engellemek mümkün.”
“ÇocuÄŸu cezalandırmak yapılabilecek en büyük hata”
Prof. Dr. Tekgül, ailelerin gece alt ıslatma problemi olan çocuklarına ceza vermesinin doÄŸru olmadığını vurgulayarak, “Gece alt ıslatma çocuÄŸun suçu, tembelliÄŸi veya umursamazlığı deÄŸil. Bu çocukta geliÅŸme eksikliÄŸine baÄŸlı, organik nedenleri de olan ve düzeltilebilecek bir durum. Dolayısıyla cezalandırmak yapılabilecek en büyük hata.” dedi.
Ailelerin idrar kaçırma sorununun ortadan kaldırılması için evde uygulayabileceği yöntemlere değinen Tekgül, şunları kaydetti:
“Aileler, idrar kaçırma problemi olan çocuklarda akÅŸam sıvı alımını azaltma, gece yatmadan önce mutlaka tuvalete götürme hatta erken dönemlerde geceleri bir kere tuvalete kaldırma gibi yöntemleri uygulayabilir. Fakat bu yöntemler az sıklıkta görülen gece kaçırmalarında anlamlı olabiliyor. Gerçek ve kalıcı çözüm ise ilaç veya alarm tedavisi. Bunun için de mutlaka bir çocuk hekimine veya çocuk üroloÄŸuna baÅŸvurulması önem taşıyor.” (AA)
