Bilim insanları, “Büyük Patlama”dan 470 milyon yıl sonra oluÅŸmuÅŸ ÅŸimdiye kadarki en eski kara deliÄŸi keÅŸfetti.
Bilim ve teknoloji dünyasında ortaya çıkan her keşif, yenilik ve atılım, evrenin bilinmeyen taraflarını açığa çıkarmayı sağlayarak evren anlayışını şekillendirip ufuk açmaya devam ediyor.
Kasımda, çitaların artan sıcaklıklar nedeniyle avlanma alışkanlıklarını deÄŸiÅŸtirmesi, “Büyük Patlama”dan 470 milyon yıl sonra oluÅŸmuÅŸ ÅŸimdiye kadarki en eski kara deliÄŸin keÅŸfi, Öklid Teleskobu’nun ilk fotoÄŸrafları, “Grok” adlı yeni yapay zeka modeli ve 2 milyar ışık yılı uzakta patlayan yıldızın gama ışınlarının yakalanmasına kadar birçok keÅŸif ve geliÅŸme basına yansıdı.
AA muhabiri, kasım ayında öne çıkan bilimsel gelişmeleri ve keşifleri derledi.
Afrika ülkelerinden Botsvana’da aralarında çita, aslan, leopar ve Afrika yaban köpeklerinin bulunduÄŸu 53 etoburun 8 yıl boyunca izlenmesi sonucunda, sıcaklıkların artması nedeniyle çitaların avlanma alışkanlıklarını deÄŸiÅŸtirdiÄŸi ortaya çıktı.
Araştırmacılar, çitaların artan sıcaklıklar neticesinde avlanma zaman aralıklarını değiştirdiğini ve bu yüzden aslan gibi yırtıcılarla karşılaşma olasılıklarının arttığını bildirdi.
“Büyük Patlama”dan sonra keÅŸfedilmiÅŸ en eski kara delik
Bilim insanları, “Büyük Patlama”dan 470 milyon yıl sonra oluÅŸmuÅŸ ÅŸimdiye kadarki en eski kara deliÄŸi keÅŸfetti.
Gök bilimcilerden oluÅŸan bir araÅŸtırma ekibinin ABD Havacılık ve Uzay Ajansının (NASA) James Webb Uzay Teleskobu ve Chandra X-ışını Gözlemevi’nden elde edilen verilerden faydalandığı çalışmasına göre, keÅŸfedilen kara delik, Dünya’dan 13,2 milyar ışık yılı uzaklıkta.
KeÅŸif bazı kara deliklerin büyük gaz bulutlarından oluÅŸtuÄŸuna dair “ÅŸimdiye kadar elde edilen en iyi kanıt” olarak nitelendirilirken, söz konusu keÅŸfin evrendeki ilk süper kütleli kara deliklerden bazılarının nasıl oluÅŸtuÄŸuna dair teorileri de geliÅŸtirebileceÄŸi düşünülüyor.
Öklid Teleskobu’nun ilk fotoÄŸrafları
Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Öklid Uzay Teleskobu’nun ilk defa çektiÄŸi binlerce ışık yılı uzaklıktaki galaksilerin fotoÄŸraflarını paylaÅŸtı.
ESA Öklid için “Daha önce hiçbir teleskop, evrenin derinliklerindeki uzayın bu kadar büyük bir parçasını böyle jilet gibi keskin netlikte yakalayamamıştı.” ifadesini kullandı. Öklid Teleskobu ile uzayın ÅŸimdiye kadarki en büyük üç boyutlu haritasının çıkarılması ve evrenin yaklaşık yüzde 95’lik kısmını oluÅŸturan “karanlık madde” ve “karanlık enerji” kavramlarını aydınlatacak kanıtlar keÅŸfedilmesi hedefleniyor.
“Grok” adlı yeni yapay zeka modeli
Tesla, SpaceX ve sosyal medya platformu X’in sahibi Elon Musk’ın yapay zeka ÅŸirketi xAI, “Grok” adı verilen yeni yapay zeka modelini duyurdu.
Sorulan sorulara “nükteli ve asi” yanıtlar vermek üzere tasarlandığı belirtilen Grok, “Mizahtan nefret ediyorsanız lütfen kullanmayınız!” esprisiyle tanıtıldı.
Grok’un, diÄŸer yapay zeka sistemlerinin “yanıtlamayı reddettiÄŸi” soruları da yanıtlayacağı kaydedildi.
2 milyar ışık yılı uzakta patlayan yıldızın gama ışınları yakalandı
ESA’nın Integral Uzay Teleskobu, Dünya’ya yaklaşık 2 milyar ışık yılı uzaklıkta patlayan bir yıldızdan gelen gama ışınlarını tespit etti.
Dünya atmosferinin iyonosfer tabakasında etkili olan ve “GRB 221009A” adı verilen patlamanın “ÅŸimdiye kadar tespit edilen en parlak, en güçlü ve uzun süreli” gama ışını patlaması olduÄŸu belirtildi.
“GRB 221009A”nın ÅŸimdiye kadar ölçülenlerden 10 kat daha güçlü olduÄŸu ve bu büyüklükteki gama patlamalarının Dünya’ya sadece her 10 bin yılda bir ulaÅŸtığı kaydedildi. (AA)
