Hollanda hükümetinin el koyduÄŸu çip üreticisi Nexperia’nın, Çin’deki çalışanlarının sistem baÄŸlantısını kestiÄŸi ve buradaki çalışanların maaÅŸlarını ödemeyi durdurduÄŸu bildirildi.
Ulusal basındaki haberlere göre, Nexperia, Çin biriminin müşterilerine bilgi notu gönderdi.
Åžirketin Avrupa’daki merkezinin Çin’deki çalışanların sistem bilgisayarlarına eriÅŸimini kestiÄŸi ve maaÅŸ ödemelerini durdurduÄŸu belirtilen notta, Çin biriminin, karar nedeniyle derin ÅŸaÅŸkınlık ve hayal kırıklığı duyduÄŸu aktarıldı. Bilgi notunda, birimin bir süredir “acımasız” bir baskı altında bulunduÄŸu ve mevcut yönetimin ÅŸirketin Çin pazarını terk etme hazırlığında olduÄŸunun anlaşıldığı kaydedildi.
Öte yandan, Nexperia’nın Çin biriminin, ülkedeki müşterilere hizmeti sürdürebilmek için kurtarma tedbirleri aldığı ve bu amaçla yerel tedarik zinciri oluÅŸturduÄŸu vurgulandı.
Hollanda hükümeti şirkete el koymuştu
Hollanda hükümeti, Çinli Wingtech Technology ÅŸirketinin 2019’da çoÄŸunluk hissesini satın alarak hakim ortağı olduÄŸu Nexperia’ya bu ayın başında el koyarak ÅŸirketin faaliyetlerini kontrol altını almıştı.
Åžirketin Çinli Ãœst Yöneticisi (CEO) Cang Şüecıng görevden alınırken hükümet tarafından yönetime el koyma gerekçesi olarak, “ciddi yönetim sorunları ve bunlara iliÅŸkin acil iÅŸaretler” gösterilmiÅŸti.
Hükümetten yapılan açıklamada, “Bu iÅŸaretler, Hollanda ve Avrupa topraklarında kritik teknolojilere yönelik bilgi birikimi ve üretim kapasitesinin sürekliliÄŸini tehdit eder nitelikteydi. Bu kabiliyetlerin kaybedilmesi, Hollanda ve Avrupa’nın ekonomik güvenliÄŸi açısından risk oluÅŸturabilirdi. Bu karar, Nexperia tarafından üretilen malların, acil bir durumda kullanılamaz hale gelmesini önlemeyi amaçlıyor.” ifadeleri kullanılmıştı.
Nexperia’nın eski CEO’su Frans Scheper, Hollanda hükümetinin, ÅŸirketin Avrupa’daki çip üretimini Çin’e taşıyacağı endiÅŸesi ile kıtadaki operasyonlara el koyma yoluna gittiÄŸi yorumunu yapmıştı.
Hollanda’nın adımı, ABD’nin ihracat kontrolü düzenlemesinin ardından geldi
Hollanda hükümetinin adımı, ABD’nin ihracat kontrolü uygulanan “Varlık Listesi”ndeki ÅŸirketlerin “yüzde 50 ortak olduÄŸu” iÅŸtirakleri de kontrol kapsamına alma kararının ardından geldi.
Wingtech, Aralık 2024’te Washington yönetimi tarafından Varlık Listesi’ne almıştı.
Hollanda hükümeti, kuralın yürürlüğe girdiÄŸi 30 Eylül’den bir gün sonra ÅŸirkete geçici kontrol tedbirleri uygulayacağını bildirmiÅŸ, ardından ÅŸirket yönetime tamamen el koymuÅŸtu.
Hollanda menşeli şirket, Tesla ve Apple gibi elektrikli araçlar ve tüketici elektroniği alanındaki büyük şirketlerin kilit tedarikçilerinden biri olarak biliniyor.
Çip ve yazılım gerilimi
ABD’nin eski BaÅŸkanı Joe Biden’ın liderliÄŸindeki hükümet, ulusal güvenliÄŸi tehdit edebilecek kilit teknolojilerin transferini önlemeyi, Çin ile rekabet stratejisinin merkezine koymuÅŸtu.
Biden’ın onayıyla 10 AÄŸustos 2022’de yürürlüğe giren Çip ve Bilim Yasası, Çinli üreticilerin ileri çip teknolojilerine eriÅŸimine getirdiÄŸi kısıtlamalarla Washington’ın, Çin’in bu sektördeki teknolojik kabiliyetine set çekme niyetini ortaya koymuÅŸtu.
ABD Ticaret Bakanlığına baÄŸlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), 7 Ekim 2022’de aralarında Çin’in büyük hafıza çipi üreticisi Yangzte Memory Technologies ve önemli yarı iletken donanım üreticisi Naura Technology Group’un bulunduÄŸu 31 ÅŸirket ve kurumun Ä°hracat Kontrol Listesi’ne alındığını bildirmiÅŸti.
Öte yandan Biden, ihracat kısıtlamalarına ek olarak, 10 AÄŸustos 2023’te Çip ve Bilim Yasası’nın kabulünün yıl dönümünde imzaladığı BaÅŸkanlık kararnamesiyle, yarı iletkenler ve mikro-elektronik, kuantum bilgi teknolojileri ile yapay zeka sistemlerinin olduÄŸu üç kritik teknoloji alanında Amerikan ÅŸirketlerinin Çin’de giriÅŸim sermayesi ve hisse ortaklığı yatırımları yapmasına kısıtlama getirmiÅŸti.
Biden yönetimi, son olarak 2 Aralık 2024’te 24 tür çip üretim donanımı ile yarı iletkenlerin geliÅŸtirilmesinde kullanılan 3 kategorideki yazılıma Çin’e ihracat kısıtlaması getirildiÄŸini bildirmiÅŸti.
Biden’ın ardından bu yılın başında yeniden iktidara gelen Trump yönetimi, önceki yönetimin Çin’e yönelik çip kısıtlamalarını korumuÅŸ, diÄŸer taraftan yapay zeka çiplerinin ihracatına kontrol getirmiÅŸ, çip tasarımında kullanılan yazılımların Çin’e satışını durdurmuÅŸtu.
