Türkiye ile Avrupa BirliÄŸi (AB) Ortaklık Konseyi’nin 6 Mart 1995 tarihli toplantısında kabul edilen Ortaklık Konseyi Kararı uyarınca yürürlüğe giren Gümrük BirliÄŸi 31. yılını doldurdu.
AA’da yer alan habere göre; taraf ülkelerin mallarının tek bir gümrük alanında tarife ve eşdeğer vergiden muaf şekilde serbest dolaşması, ayrıca ülkelerin üçüncü ülkelere karşı aynı tarife ve ticaret politikasını uygulaması anlamını taşıyan Gümrük Birliği kararıyla Türkiye ile AB arasında sanayi ürünleri ticaretinde gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları ve eş etkili önlemler ortadan kaldırıldı.
Söz konusu karar gereği Türkiye ve AB arasında ticareti yapılan sanayi malları için herhangi bir gümrük vergisi uygulanmıyor. Bu kapsamda Türkiye-AB Gümrük Birliği, sadece sanayi ürünlerini ve işlenmiş tarım ürünlerini kapsarken, geleneksel tarım ürünleri kapsam dışında bulunuyor. İşlenmiş tarım ürünlerinde gümrük vergileri tespit edilirken, tarım payı ile sanayi payı ayrılıyor, sadece sanayi payı vergi muafiyetine tabi tutuluyor.
Gümrük BirliÄŸi’nin güncellenmesi tartışmaları
Geride kalan 31 yılda küresel ticaretin geçirdiÄŸi dönüşüm, uluslararası ticari iliÅŸkilerin geldiÄŸi nokta, teknolojinin geliÅŸmesiyle ticarete konu yeni ürünlerin ortaya çıkması Gümrük BirliÄŸi’nin ÅŸartlarının güncellenmesi tartışmalarını da beraberinde getirdi.
Ayrıca artan jeopolitik ve ekonomik belirsizlikler, ikili ve bölgesel ticaret anlaÅŸmalarının yaygınlaÅŸması, tedarik zincirindeki kırılganlıklar, yeÅŸil ve dijital dönüşüm de Gümrük BirliÄŸi’nin ÅŸartlarının günümüz koÅŸullarına uyumlu hale getirilmesini gerekli kılan diÄŸer baÅŸlıklar olarak öne çıkıyor.
Güncellemenin konunun taraflarına önemli ekonomik katkı saÄŸlayacağı deÄŸerlendirilirken, bu çerçevede sanayi ürünlerini kapsayan Gümrük BirliÄŸi’ne özellikle kamu alımları, hizmetler ve tarım sektörlerinin de dahil edilmesinin, karşılıklı ekonomik ve ticari entegrasyonu daha da güçlendirmesi bekleniyor.
Öte yandan Gümrük BirliÄŸi’nin güncellenmesi, giderek istikrarsız hale gelen uluslararası ekonomi ortamında Avrupa deÄŸer zincirlerinin dayanıklılık ve verimliliÄŸinin saÄŸlanması için yapısal bir zorunluluk olarak görülüyor.
“Made in EU” ÅŸartı Gümrük BirliÄŸi doÄŸrultusunda stratejik bir adım
Öte yandan yakın zamanda AB’nin yeni sanayi politikası taslağında, “Made in EU” ÅŸartını getirmesine yönelik karar ise Gümrük BirliÄŸi doÄŸrultusunda stratejik bir adım olarak deÄŸerlendiriliyor.
Buna göre AB ile serbest ticaret bölgesi veya Gümrük BirliÄŸi kuran bir anlaÅŸma imzalamış ya da Kamu Alımları AnlaÅŸması’na taraf olan ve bu anlaÅŸma kapsamında BirliÄŸin ilgili yükümlülüklerinin bulunduÄŸu ortaklardan gelen içerik, Birlik menÅŸeli olarak kabul edilecek.
Bu noktada AB menÅŸei ÅŸartının Gümrük BirliÄŸi doÄŸrultusunda Türkiye’yi kapsayacak ÅŸekilde düzenlenmesi ülke sanayisi ve ihracatı açısından önemli bir kazanım olarak görülüyor. Düzenlemeyle Türkiye’de üretilen bazı sanayi ürünlerinin Avrupa tedarik zincirlerinde daha güçlü konuma gelmesi bekleniyor.
Türkiye ile AB arasındaki sektörel entegrasyonu daha da derinleştireceği öngörülen söz konusu gelişmenin, her iki tarafın yatırımları ve girişimlerinin devamlılığı açısından yapıcı bir karar olarak tanımlanıyor.
Taslak metinle atılan bu adım ise Gümrük BirliÄŸi’nin güncellenmesi baÅŸta olmak üzere, Türkiye-AB ekonomik entegrasyonunun daha ileriye taşınması açısından önemli bir fırsat olarak öne çıkıyor.
