Torba kanunla gelen düzenleme, sosyal ağların 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunmasını yasaklıyor. Yaş doğrulama, ebeveyn kontrol araçları ve yükümlülüklere uymayana reklam yasağı ile bant daraltma yaptırımı öngörülüyor.
AKP, uzun zamandır tartışma konusu olan sosyal medya yasa tasarısını bir torba kanunla Meclis’e getirdi.
Teklifle Ä°nternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla Ä°ÅŸlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’a “oyun”, “oyun saÄŸlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” tanımları ekleniyor.
İnternet üzerinden dağıtılan, oynanan veya güncellenen dijital oyunlar, oyunları veya oyun içi bileşenleri üreten gerçek veya tüzel kişiler ile oyunların dağıtılmasına veya oynanmasına imkan sağlayan gerçek veya tüzel kişiler tanımlanıyor.
Kanun’un, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen, “içeriÄŸin yayından çıkarılması ve eriÅŸimin engellenmesi” baÅŸlıklı hükümde düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, sosyal aÄŸ saÄŸlayıcı 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaÅŸ doÄŸrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Sosyal aÄŸ saÄŸlayıcı, 15 yaşını doldurmuÅŸ çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacak. Bu kapsamda alınan tedbirler sosyal aÄŸ saÄŸlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanacak.
Sosyal ağ sağlayıcı, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlayacak. Ebeveyn kontrol araçları ise hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ve kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.
Sosyal ağ sağlayıcı, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Türkiye’den günlük eriÅŸimi 10 milyondan fazla olan sosyal aÄŸ saÄŸlayıcı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararın gereÄŸini derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak, Kanun uyarınca verilen içeriÄŸin çıkarılması veya eriÅŸimin engellenmesi kararlarına konu yayının kendi internet sitesinde yayınlanmaması hususunda gerekli her türlü tedbiri alacak.
Verilen idari para cezasının tebliÄŸinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve Ä°letiÅŸim Kurumu (BTK) BaÅŸkanı tarafından Türkiye’de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kiÅŸilerin ilgili sosyal aÄŸ saÄŸlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacak, bu kapsamda yeni sözleÅŸme kurulamayacak ve buna iliÅŸkin para transferi yapılamayacak. Reklam yasağı kararının verildiÄŸi tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK BaÅŸkanı, sosyal aÄŸ saÄŸlayıcının internet trafiÄŸi bant geniÅŸliÄŸinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliÄŸine baÅŸvurabilecek.
BaÅŸvurunun kabulüne iliÅŸkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK BaÅŸkanı, sosyal aÄŸ saÄŸlayıcının internet trafiÄŸi bant geniÅŸliÄŸinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliÄŸine baÅŸvurabilecek. Hakim ikinci baÅŸvuru üzerine vereceÄŸi kararında, yüzde 50’den düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliÄŸini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.
Bu kararlara karşı BTK BaÅŸkanı tarafından itiraz yoluna gidilebilecek. Hakim tarafından verilen kararlar eriÅŸim saÄŸlayıcılara bildirilmek üzere BTK’ye gönderilecek. Kararların gereÄŸi, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde eriÅŸim saÄŸlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, verilen idari para cezalarının 4’te biri tahsil edilecek, reklam yasağı kaldırılacak ve hakim kararları kendiliÄŸinden hükümsüz kalacak. Ä°nternet trafiÄŸi bant geniÅŸliÄŸine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için eriÅŸim saÄŸlayıcılara BTK tarafından bildirim yapılacak.
Oyun sağlayıcı ve dağıtıcının yükümlülükleri
Oyun sağlayıcı, oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmekle yükümlü olacak. Oyun dağıtıcı usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak ancak, oyun sağlayıcı tarafından derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine göre derecelendirmek kaydıyla sunabilecek. Oyun dağıtıcı içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak.
Türkiye’den günlük eriÅŸimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcı, BTK, EriÅŸim SaÄŸlayıcıları BirliÄŸi, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereÄŸi ile bu düzenleme kapsamındaki diÄŸer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye’de gerçek veya tüzel kiÅŸi temsilci belirlemekle ve bu temsilciye dair bilgileri Kuruma bildirmekle yükümlü olacak.
Oyun dağıtıcı, temsilcinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verecek.
Oyun dağıtıcı, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlayacak. Bunlar, hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.
BTK, oyun sağlayıcı ve oyun dağıtıcının bu düzenlemeye uyumuna ilişkin olarak oyun sağlayıcı ve oyun dağıtıcıdan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, algoritmalar, veri işleme mekanizmaları ve ticari tutumlar dahil her türlü açıklamayı talep edebilecek. Oyun sağlayıcı ve oyun dağıtıcı BTK tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri derhal ve 15 günü geçmemek üzere BTK tarafından belirlenecek süre içinde vermekle yükümlü olacak.
BTK tarafından çıkarılacak yönetmelikle, oyun sağlayıcının ve oyun dağıtıcının uyması gereken yükümlülüklere ve yaş kriterlerine göre derecelendirmeye dair usul ve esaslar belirlenecek.
Bu hüküm kapsamındaki yükümlülükler ile Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun dağıtıcıya Kurum tarafından bildirimde bulunulacak. Bildirimden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde oyun dağıtıcıya BaÅŸkan tarafından 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar idari para cezası verilebilecek. Verilen idari para cezasının tebliÄŸinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde 10 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar bir kez daha idari para cezası kesilebilecek. Ä°dari para cezası tutarı, ihlalinin niteliÄŸi, ağırlığı, kullanıcılar üzerindeki etkisi veya meydana gelen zarar dikkate alınarak takdir edilecek.
Ä°kinci kez verilen idari para cezasının tebliÄŸinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BaÅŸkan, oyun dağıtıcının internet trafiÄŸi bant geniÅŸliÄŸinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliÄŸine baÅŸvurabilecek. BaÅŸvurunun kabulüne iliÅŸkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BaÅŸkan, oyun dağıtıcının internet trafiÄŸi bant geniÅŸliÄŸinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliÄŸine baÅŸvuru yapabilecek. Hakim ikinci baÅŸvuru üzerine vereceÄŸi kararında, yüzde 50’den düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliÄŸini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek. Bu kararlara karşı BaÅŸkan tarafından Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilecek.
Hakim tarafından verilen kararlar eriÅŸim saÄŸlayıcılara bildirilmek üzere Kuruma gönderilecek. Kararların gereÄŸi, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde eriÅŸim saÄŸlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, verilen idari para cezalarının 4’te biri tahsil edilecek ve hakim kararları kendiliÄŸinden hükümsüz kalacak. Ä°nternet trafiÄŸi bant geniÅŸliÄŸine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için eriÅŸim saÄŸlayıcılara Kurum tarafından bildirim yapılacak.
Risk değerlendirmesi yükümlülüğü
Sosyal aÄŸ saÄŸlayıcı ve oyun dağıtıcı, Türkiye’ye yönelik sunduÄŸu veya sunacağı hizmetler için Anayasa ile güvence altına alınan temel hakların, aile ve çocukların, kamu düzeni ve kamu saÄŸlığının korunması ile hukuka aykırı içeriklerin yayılmasına elveriÅŸliliÄŸi açısından risk deÄŸerlendirmesi yapmak ve BTK’ye bildirmekle yükümlü olacak.
BTK, risk değerlendirmesine konu hizmetleri incelerken gerekli görmesi halinde ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş alabilecek.
BTK, inceleme neticesinde sunulan veya sunulacak hizmetlerdeki riskin en aza indirilmesi için ilgili sosyal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcıdan açıklama isteyebilecek. İlgili sosyal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcı, açıklamalarını 15 gün içinde Kuruma gönderecek. BTK tarafından yapılan değerlendirme neticesinde sunulan hizmetin bir kısmının veya tamamının durdurulması ve hizmet sunum şeklinin değiştirilmesi de dahil olmak üzere gerekli tedbirlerin alınması hususunda ilgili sosyal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcıya bildirim yapılabilecek.
Bildirimden itibaren 15 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı tarafından 1 milyon liradan 30 milyon liraya kadar idari para cezası verilebilecek. İdari para cezası tutarı, ihlalinin niteliği, ağırlığı, kullanıcılar üzerindeki etkisi veya meydana gelen zarar dikkate alınarak takdir edilecek. İdari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde BTK tarafından bildirilen tedbirleri almayanlar hakkında Başkan, internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.
(bianet)
