Avrupa Parlamentosu (AP), Sırbistan’ın 17 Aralık 2023’te yapılan seçimlerde “özgür ve adil seçim taahhütlerini yerine getirmediÄŸini” bildirerek, usulsüzlük iddialarına iliÅŸkin bağımsız soruÅŸturma baÅŸlatılması çaÄŸrısında bulundu.
AP Genel Kurulunda milletvekillerinin 461 lehte, 53 aleyhte ve 43 çekimser oyuyla kabul edilen kararda, iktidar sahiplerinin “haksız avantaj elde etmek için kurumları ve medyayı ısrarlı ve sistematik ÅŸekilde kötüye kullanmaları nedeniyle Sırbistan’da yapılan son parlamento ve yerel seçimlerin ‘bir Avrupa BirliÄŸi (AB) aday ülkesi için beklenen standartların altında’ kaldığı” belirtildi.
Tartışmalı seçimin “adil koÅŸullarda yapılmadığı” ifade edilen kararda, seçimlerin yürütülmesinde “usule iliÅŸkin çok sayıda eksiklik” bulunduÄŸuna dikkati çekildi. Usulsüzlükler arasında oylama ve sayım sırasında güvenlik tedbirlerinin “tutarsız” ÅŸekilde uygulanması, sandıklarda sık sık aşırı kalabalık yaÅŸanması, oy gizliliÄŸinin ihlali, seçmen kayıtlarının manipülasyonu, sahte imzalar ve grup halinde oy kullanma olayları örnek gösterildi.
AA’da da yer alan habere göre, kararda Sırp yetkililere “ülkedeki demokratik kurumların düzgün iÅŸleyiÅŸinin Sırbistan’ın AB’ye katılım sürecinin merkezinde yer aldığı” hatırlatılarak seçimler sırasında raporlanan usulsüzlük iddialarına iliÅŸkin bağımsız soruÅŸturma baÅŸlatılması çaÄŸrısı yapıldı.
“AB fonlarının askıya alınması” uyarısı
Yetkililerin seçim süresince manipülasyon yaptığına iliÅŸkin iddialarla ilgili makamlardan yanıt gelmemesinden “üzüntü duyulduÄŸu” kaydedilen kararda, “Sırp yetkililerin AP üyeleri de dahil olmak üzere seçim gözlemcilerine yönelik organize saldırılarda bulunduÄŸuna” deÄŸinildi.
Kararda seçim kampanyası sırasında “medyada çoÄŸulculuÄŸun olmaması, dezenformasyon yapılması ve iktidar lehine çok sayıda etik dışı ve taraflı haber yapılmasının kınandığı” belirtilerek, “AP milletvekilleri, (Sırbistan CumhurbaÅŸkanı Aleksandar) Vucic’in iktidara gelmesinden bu yana geçen 10 yılda Sırbistan’daki medya özgürlüğünün siyasi baskı, tehdit ve gazetecilere yönelik fiziksel saldırılar yoluyla sürekli erozyona uÄŸradığı uyarısında bulunuyor.” ifadelerine yer verildi.
AB’ye katılım müzakerelerinin ülkenin ilgili AB reformlarında önemli ilerleme kaydetmesi halinde ilerlemesi gerektiÄŸi bildirilen kararda, “Sırp yetkililerin seçimle ilgili temel tavsiyeleri uygulamakta isteksiz davranması ya da soruÅŸturma bulgularının yetkililerin seçmen usulsüzlüğüne doÄŸrudan karıştığını göstermesi halinde seçimlerle baÄŸlantılı olarak hukukun üstünlüğünün ciddi ÅŸekilde ihlal edildiÄŸi gerekçesiyle AB fonlarının askıya alınması” çaÄŸrısında bulunuldu.
AP’nin kararları üye ülkelere tavsiye ya da çaÄŸrı niteliÄŸinde oluyor ve üye ülkeler için hukuki baÄŸlayıcılığı bulunmuyor.
Sırbistan’da erken yerel ve genel seçimler 17 Aralık 2023’te yapılmış, muhalefet, Bosna Hersek’in iki entitesinden biri olan Sırp Cumhuriyeti’nden (RS) yüzlerce kiÅŸinin otobüslerle Belgrad’a getirilerek oy kullandığını belirtmiÅŸ ve bu usulsüzlüğün ortadan kaldırılması için seçimin iptalini talep etmiÅŸti.
Muhaliflerin çaÄŸrısıyla 18 Aralık 2023’te toplanmaya baÅŸlayan göstericiler, 13 gün boyunca seçim sonucuna itiraz etmiÅŸti.
