Avrupa’nın sıvılaÅŸtırılmış doÄŸal gaz (LNG) terminalleri için 44,4 milyar euro ve boru hatları için 39,7 milyar euro olmak üzere 84,1 milyar euro harcama yapacağı öngörülüyor.
San Francisco merkezli düşünce kuruluÅŸu Global Energy Monitor (GEM) yayımladığı son raporda, bölgenin 2 yıl öncesine göre çok daha güvenli konumda olmasına raÄŸmen “hala krizdeymiÅŸ gibi” adımlar atmasını eleÅŸtirdi.
Raporda, Avrupa’nın planladığı doÄŸal gaz projelerinin inÅŸa edilmesi halinde ithalat kapasitesini yüzde 55 oranında artıracağı kaydedildi.
Buna göre, Avrupa halihazırda sıvılaÅŸtırılmış doÄŸal gaz (LNG) talebinin 2 katı kadar ithalat kapasitesine sahip ve planlanan projeler inÅŸa edilirse bu, 2030’a kadar 4 katına çıkabilir.
DoÄŸal gazın fiyat dalgalanmaları ve arz kesintilerine maruz kaldığına dikkat çekilen raporda, “Avrupa, iki yıl öncesine göre çok daha güvenli bir konumda olmasına raÄŸmen, sanki hala krizdeymiÅŸ gibi doÄŸal gaz altyapısı inÅŸası devam ediyor. Avrupa’da yeni gaz altyapısı gereksiz.” ifadeleri kullanıldı.
Halihazırda yapım aÅŸamasındaki LNG terminalleri ile gaz boru hatlarının tam kapasite kullanılmaları halinde, yılda 50 kömür santraline eÅŸdeÄŸer emisyona sebep olacağı vurgulanan raporda, bunun da AB’nin 2030’a kadar emisyonları yüzde 55 oranında azaltma planıyla çeliÅŸtiÄŸi ifade edildi.
Avrupa’da yenilenebilir enerji üretiminin arttığı ve geçen yıl rüzgardan elektrik üretiminin doÄŸal gazı ilk defa geçtiÄŸine iÅŸaret edilen raporda, gaza yapılan yüksek yatırımın Avrupa’nın enerji dönüşümüne uygun olmayacağı öne sürüldü.
GEM’e göre, Avrupa ülkeleri 248,7 milyar metreküplük yeni LNG kapasitesinin yanı sıra 16 bin 491 kilometre uzunluÄŸunda boru hattı geliÅŸtiriyor. Buna yılda 46 milyar metreküp gaz ithal edebilecek sınır ötesi boru hatları da dahil ediliyor.
Avrupa’nın LNG terminalleri için 44,4 milyar euro ve boru hatları için 39,7 milyar euro olmak üzere 84,1 milyar euro harcaması tahmin ediliyor. GEM raporunda halihazırda yapım aÅŸamasındaki projelerin 10 milyar euro maliyetli olduÄŸu ve Avrupa’da en fazla gaz altyapısı geliÅŸtiren Almanya, Ä°talya ve Yunanistan’ın bu planların yaklaşık 45 milyar euroluk kısmından sorumlu olduÄŸu kaydedildi.
GEM’in tahminlerine göre, geçen yıl 319 milyar metreküplük LNG ithalat kapasitesi olan Avrupa’nın talebi 167 milyar metreküpte kaldı. Talebin 2030’da 135 milyar metreküpe düşmesi ve kapasitenin de 568 milyar metreküpe çıkması bekleniyor.
Projeler ve planlar
GEM raporuna göre Avrupa’da, geliÅŸtirilmekte olan en fazla LNG ithalat kapasitesine sahip ülkeler 98,9 milyar metreküple Almanya, 31,3 milyar metreküple Ä°talya, 26 milyar metreküple Yunanistan ve 24,2 milyar metreküple BirleÅŸik Krallık oldu.
Ä°ki yıl önce hiç ithalat terminali bulunmayan Almanya, küresel piyasalarda Çin ve Hindistan’dan sonra geliÅŸtirilmekte olan en fazla LNG ithalat kapasitesine sahip ülke olarak dikkati çekiyor.
Boru hattı inşasında ise 2 bin 795 kilometre ile Yunanistan birinci sırada yer alırken bunu, 1923 kilometre ile İtalya, 1516 kilometre ile Polonya, 1081 kilometre ile Sırbistan ve 1052 kilometre ile Romanya takip ediyor.
Raporda, Avrupa’nın LNG planlarının 2022’nin başından bu yana hızla ilerlediÄŸi ancak 2023’te hevesin azaldığına dair gösterge olarak kabul edilebilecek ertelemeler olduÄŸu da kaydedildi.
Avrupa’da LNG için kapasite artırımı dahil inÅŸa halinde toplam 11 terminal bulunuyor. Bunların en maliyetlisi 1,3 milyar euro ile Almanya’nın 8 milyar metreküp kapasiteli Brunsbüttel LNG terminali olarak dikkati çekiyor.
Teklif edilen 39 LNG projesi arasında ise yaklaşık 9 milyar euroluk maliyetle Almanya’nın 20 milyar metreküp kapasiteli Wilhelmshaven TES LNG terminali yer alıyor.
Bu projeyi 2,8 milyar euro ile BirleÅŸik Krallık’ın 6,3 milyar metreküp kapasiteli South Hook LNG Terminali’ni geniÅŸletme projesi izliyor. Üçüncü sırada ise Yunanistan’ın 6 milyar metreküp kapasiteli Thrace Yüzer LNG Depolama ve GazlaÅŸtırma Ãœnitesi (FSRU) yer alıyor.
Boru hatlarına yönelik yatırımlarda da inÅŸa halindeki Polonya’nın 308 kilometre uzunluÄŸundaki 1,1 milyar euro yatırım maliyetli Gustorzyn-Wronow projesi ilk sırada yer alıyor. Bu inÅŸaatı Ukrayna’nın 273 kilometrelik Taganrog-Melitopol-Berdyansk Boru Hattı izliyor.
Teklif edilen toplam 29 boru hattı projesinde ise 6 milyar euroya yakın maliyetle 1870 kilometre uzunluğundaki EastMed Boru Hattı ve 3 milyar doları aşkın maliyetle 976 kilometrelik Poseidon Boru Hattı öne çıkıyor.
Avrupa’nın Rus gazından uzaklaÅŸma kararı
Åžubat 2022’de Rusya-Ukrayna Savaşı’nın baÅŸlamasının ardından Avrupa ülkeleri Rusya’dan doÄŸal gaz ithalatını azaltmayı taahhüt etmiÅŸti.
AB ülkeleri doÄŸal gazı ağırlıklı olarak elektrik üretimi, sanayi ve konutlarda kullanıyor. Blok ülkeleri 2021’de gaz ithalatının yaklaşık yüzde 45’i için Rusya’ya bağımlıydı.
Avrupa Komisyonu Mayıs 2022’de baÅŸlattığı “REPowerEU” planıyla, diÄŸer eylemlerin yanı sıra gaz talebini azaltarak, yenilenebilir enerjinin payını artırmak ve gazdaki açığı ABD’den LNG ithalatı ile kapatarak AB’nin Rus gazına olan bağımlılığını azaltması için bir yol haritası belirledi.
Avrupa, LNG kargolarını Asya’dan çektikçe LNG fiyatları yükseldi ve Avrupa’nın krizi küresel bir gaz krizine dönüştü. Japonya gibi daha zengin ithalatçılar LNG için fahiÅŸ fiyatlar öderken BangladeÅŸ ve Pakistan gibi geliÅŸmekte olan ekonomiler piyasanın tamamen dışında kaldı.
GEM’e göre Avrupa halihazırda savaşın baÅŸlangıcından bu yana ikinci kışını yaÅŸamasına raÄŸmen Avrupa’nın gaz krizinin sona erdiÄŸi söylenebilir.
Avrupa’nın doÄŸal gaz depolama seviyeleri son iki kışta ortalamanın üzerinde seyretti ve kasımda depoların yüzde 99,6’sı doldu. Avrupa talebi karşılamak için küresel piyasalardan yeterli miktarda gaz ithal edebiliyor.
Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü (IEEFA) tarafından yayımlanan son raporda da, Avrupa ülkelerinin mevcut LNG terminallerini yarı kapasiteyle kullanması eleştirilmişti.
