Avrupa ülkelerinde Kovid-19 salgınının gölgesinde geçen 2020 yılında “Ä°slamofobi” olarak adlandırılan Ä°slam karşıtlığı, birçok ülkede kapanmaların etkisiyle özellikle sosyal medyaya kaydı.
AA (Brüksel)
Avrupa’da Ä°slam karşıtlığı üzerine çalışmalar yapan Türk-Alman Ãœniversitesi Öğretim Ãœyesi Doç.Dr. Enes Bayraklı ve Georgetown Ãœniversitesinden Profesör Farid Hafez’in hazırladığı “Avrupa Ä°slamofobi Raporu 2020” Avusturya’daki Leopold Weiss Enstitüsü tarafından kamuoyuyla paylaşıldı.
Anadolu Ajansı’nın haberinde göre, ÇeÅŸitli ülkelerden 37 akademisyen, uzman ve sivil toplum aktivistinin katkıda bulunduÄŸu ve 31 ülkenin incelemesini içeren raporda Avrupa’da Ä°slam karşıtlığının 2020’de nasıl seyrettiÄŸi incelendi.
Rapor, “Uluslararası Ä°slamofobi Çalışmaları ve AraÅŸtırmaları DerneÄŸi (IISRA)”, “California Ãœniversitesi ÖtekileÅŸtirme ve Aidiyet Enstitüsü”, “Rutgers Ãœniversitesi Güvenlik, Irk ve Haklar Merkezi”, “Uluslararası Ä°slamofobi AraÅŸtırmaları Merkezi”, “California Ãœniversitesi Irk ve Cinsiyet Merkezinde Ä°slamofobi AraÅŸtırma ve Belgeleme Projesi (IRDP)”, “San Francisco Eyalet Ãœniversitesi Arap ve Müslüman Etnisiteler ve Diasporalar (AMED) Çalışmaları” ve “Leopold Weiss Enstitüsü” tarafından desteklendi.
Rapora göre, 2020’de Avrupa’yı da ÅŸiddetli ÅŸekilde etkileyen Kovid-19 salgınının Ä°slamofobi üzerinde farklı etkileri oldu.
Günlük normal hayatın kısıtlanması ve kapanmalarla birlikte fiziki olarak İslamofobik eylemler ve saldırılar azaldı. Ancak İslam karşıtlığı, özellikle sosyal medyaya kayarak bu ortamda yayılmaya devam etti. Birçok ülkede internet üzerinden işlenen ve kayıtlara geçen nefret suçlarında artış görüldü.
Salgın sırasında İslamofobiyi takip eden kuruluşlara yapılan bildirimlerin önemli kısmını internetteki vakalar oluşturdu.
Başta Facebook olmak üzere sosyal medya platformları Müslüman karşıtı nefret suçlarının belgelenmesinde ana noktalar haline geldi.
Salgına ve kapanmalara raÄŸmen kimi ülkelerde ise Müslümanlara karşı iÅŸlenen nefret suçlarında azalma olmadı. ÖrneÄŸin Almanya’da 2020’de 901 Ä°slamofobik suç kayıtlara geçti. Bunların 146’sı camileri, 48’i ise kiÅŸileri hedef aldı. Ayrıca, Müslüman karşıtı sosyal hareketler, salgına raÄŸmen gösteriler düzenlemeye devam etti. Örnek olarak Almanya’daki ırkçı PEGIDA hareketi, 2020’de 16 gösteri düzenledi.
İslamofobi ayrı bir nefret suçu kategorisi olmalı
Raporda, Avrupa ülkelerinin çoğunda İslamofobik olayların ayrı bir nefret suçu olarak kaydedilmemesinin altı çizildi.
Avrupa genelinde İslam karşıtlığının gerçek boyutunun ortaya çıkarılması, bu sorunla mücadele amacıyla karşıt stratejiler geliştirilmesi için polis teşkilatlarının Müslüman karşıtı veya İslamofobik suçları ayrı bir nefret suçu kategorisi olarak kayıtlara geçirmesinin önemine vurgu yapıldı.
Ayrıca, AB ülkelerinde ayrımcılığa uÄŸrayan Müslümanların sadece yüzde 12’sinin, baÅŸlarından geçen olayları yetkili makamlara bildirdiÄŸine dikkat çekildi.
Avrupa’da Müslüman karşıtı nefret suçlarının devletler veya sivil toplum kuruluÅŸlarınca noksan bildirilmesinin Müslümanların farkındalığının artırılmasına ve bürokrasinin bu konulara eÄŸilmesine ciddi etkileri olduÄŸu belirtildi.
“Avrupa Ä°slamofobi Raporu 2020” adlı çalışmada, Ä°slamofobi kapsamındaki suçlar ve saldırılar hakkındaki istatistiklere de yer verildi. Raporda 2020’nin yanı sıra önceki yıllara ait istatistikler de paylaşıldı. Buna göre Avrupa ülkelerinde durum şöyle seyretti:
Avusturya ve Çekya
Avusturya’da 2020’de Müslümanlara karşı iÅŸlenmiÅŸ 812 nefret suçu kayıtlara geçti. 2019’da 385 olan bu sayı ülkede nefret suçlarının iki kattan fazla arttığını gösterdi.
Kovid-19 salgını nedeniyle internetteki nefret suçları da yükseldi. 2019’da 1822 olan internette iÅŸlenen nefret suçu sayısı 2020’de 3 bin 215 oldu. Bunların 144’ünde Müslüman karşıtı içerik tespit edildi.
Çekya’daki insan hakları kuruluÅŸları, Müslüman karşıtı ön yargılarla ilgili 7 vakayı rapor etti.
Almanya
Almanya’da 2020 yılında federal polis kayıtlarında 901 Ä°slam karşıtı suç yer aldı. Ãœlkede 16’sı ırkçı PEGIDA hareketinin olmak üzere Ä°slam karşıtı 18 gösteri düzenlendi.
Ãœlkede 2019 yılındaysa 31 bin 472 siyasi temelli aşırıcılık içeren suç kayda geçti. Önceki yıla göre bu tür suçlar yüzde 13,8 arttı. Bu suçların 21 bin 290’ı aşırı saÄŸcılar tarafından iÅŸlendi. Åžiddet içeren aşırıcılık suçlarının sayısı 2019’da yüzde 13,7 azalarak 925 oldu.
Almanya’da 8 bin 585 nefret suçunun 2 bin 32’si Yahudi karşıtı, 950’si ise Ä°slam karşıtı olarak kaydedildi.
1 Ocak 2019’dan beri tanımlarda yer alan “yabancı karşıtı” suç sınıfında 2019 içinde 3 bin 703 suç tespit edildi. Bunların 506’sı ÅŸiddet içeren olaylardı.
Fransa
Fransa’da 2020’de 235 Ä°slamofobik vaka kayıtlara geçti. Bu sayı 2019’da 154’tü. Ä°slam karşıtı eylemlerde yüzde 14, tehditlerde yüzde 79 artış görüldü.
Ulusal Ä°nsan Hakları Ä°stiÅŸare Komisyonunun son çalışmasına göre, ırksal güdülerle iÅŸlenen suçlar 2019’da yüzde 11’e yükseldi. Ä°slamofobik eylemlerde ise yüzde 54 artış görüldü.
“Fransa’da Ä°slamofobi Karşıtı Kolektif” adlı örgütün araÅŸtırmasında da ülkede Müslüman karşıtlığı 2019’da arttı, bu kapsamda 800 eylem kayıtlara geçti. Müslüman karşıtı eylemler 2020’ye gelinene kadar iki yıl içinde yüzde 77 çoÄŸaldı.
Kolektifin hedef alındığı ve hükümet tarafından kapatıldığı için 2020’ye ait verileri yayımlayamadığı bildirildi.
Belçika ve Hollanda
Belçika’da 2020’de yayımlanan istatistiklere göre, bir önceki yılda kiÅŸilerin karşı karşıya kaldığı Ä°slamofobik olayların yüzde 90,6’sında maÄŸdurlar kadınlar oldu. 2018’de maÄŸdurların yüzde 75’i kadınlardan oluÅŸmuÅŸtu.
Ä°slamofobik olayların yüzde 26,3’ü istihdam ile ilgili olurken yüzde 48’i baÅŸkent Brüksel’de, yüzde 23’ü Valon bölgesinde yüzde 4’ü ise Flaman bölgesinde kaydedildi.
Hollanda’daki araÅŸtırmalar ise baÅŸta Türkler ve Faslılar olmak üzere göçmenler ile Müslümanların nispeten daha fazla ayrımcılığa maruz kaldıklarını gösterdi.
Bu kişilerin yaftalanmış ve dışlanmış hissettikleri, kurumlara inançlarının azaldığı, kendilerini toplumdan geri çektikleri, eğitim ve işgücüne katılımdan vazgeçtikleri tespitlerine yer verildi.
Ä°skandinavya
Danimarka’da Müslüman kadınların iÅŸgücüne katılımında ayrımcılığa uÄŸradığı istatistiklere yansıdı. Başörtülü kadınların iÅŸ bulabilmek için Danimarkalı beyaz kadınlara göre yüzde 60 daha fazla iÅŸ baÅŸvurusu yapması gerektiÄŸi belirlendi.
Etnik azınlık gruplarına dahil olan kadınların da yine Danimarkalı beyaz kadınlara kısayla yüzde 18 daha fazla başvuru yapması gerektiği tespit edildi.
Finlandiya’da 2019 yılında nefret suçları yüzde 1,2 azalarak 899 oldu. Önceki yılda bu sayı 910’du. Buna karşın “etnik tahrik” olaylarının sayısı 34’ten 105’e çıktı. Önceki yıllarda olduÄŸu gibi bu olaylarda maÄŸdurların çoÄŸunluÄŸunu Müslümanlar oluÅŸturdu.
Finlandiya’da kaydedilen nefret suçlarının yüzde 72’si kiÅŸilerin etnik kökeni, yüzde 14’ü dini inanışlarıyla baÄŸlantılıydı. Saldırıların maÄŸdurları sırasıyla en fazla Somalililer, Iraklılar ve Türkler oldu.
Ä°spanya
Ülkede 2019 istatistiklerine göre nefret suçları önceki yıla kıyasla yüzde 6,8 arttı.
Nefret suçu iÅŸlendiÄŸi gerekçesiyle 1706 ÅŸikayet yapıldı. Bunların 66’sı din baÄŸlantılı, 515’i ırkçılık ve yabancı düşmanlığıyla ilgiliydi.
Ä°spanya’da Müslüman karşıtı eÄŸilimlere iliÅŸkin ayrıca bir veri ortaya koyulmadı.
Ä°ngiltere ve Ä°rlanda
Ä°ngiltere’de resmi verilere göre 2020’de Kovid-19 salgını nedeniyle kapanmanın baÅŸlamasından sonra din temelli nefret suçları 2019’a göre üçte bir arttı. 2019’da din temelli nefret suçlarının yarısı Ä°slam karşıtıydı.
Ülkede Müslümanların ve ailelerinin nefret suçuna maruz kalma ihtimalinin Hristiyanlara kıyasla 4 kat fazla olduğu belirlendi.
Bir araÅŸtırmada, iktidardaki Muhafazakar Parti üyelerinin yarısından çoÄŸu Ä°slam hakkında olumsuz veya çok olumsuz düşüncelere sahip olduÄŸu belirtildi. Bu kiÅŸilerin yarıya yakınının ise Ä°slam’ı Ä°ngiliz toplumuna tehdit olarak gördükleri ifade edildi.
Ä°rlanda da ise 2019’da kayıtlı suçların yüzde 14’ünde ve ayrımcılık vakalarının yine yüzde 14’ünde maÄŸdurlar Müslümanlardı. Müslümanlar ayrıca nefret içeren 45 konuÅŸmada hedef alındı.
Litvanya ve Polonya
Litvanya’da 2020’de eÅŸitlik ve inanç özgürlüğü ilkelerine karşı iÅŸlenmiÅŸ 47 suç kaydedildi.
Polonya’da ise aynı yıl polis nefret suçu nedeniyle 557 iÅŸlem yaptı. Olayların 14’ünde Müslümanlar hedef alındı. 44 olayda ise Arap veya Türk gibi kiÅŸilerin etnik kökeninin din ile baÄŸlantısı nedeniyle maÄŸdur oldukları belirtildi.
Foto: Ebi Zandi – unsplash Grafik: AA
