BirleÅŸik Krallık, Hollanda ve ABD’den bilim insanları, iklim deÄŸiÅŸikliÄŸi nedeniyle geçtiÄŸimiz aylarda Avrupa’da yaÅŸanan sıcak hava dalgasının 2,5 derece, Kuzey Amerika’da 2 derece ve Çin’de 1 derece daha fazla olduÄŸunu belirledi.
AA (Londra)
Bilim insanları, iklim deÄŸiÅŸikliÄŸi olmasaydı, temmuz başından beri Avrupa’nın güneyi, ABD’nin bazı bölgeleri, Meksika ve Çin’de görülen sıcak hava dalgalarının yaÅŸanmasının neredeyse imkansız olduÄŸunu ve iklim deÄŸiÅŸikliÄŸi nedeniyle bu sıcak hava dalgalarının daha sıcak ve uzun olduÄŸunu tespit etti.
Aralarında Londra Imperial College Grantham Enstitüsü, Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü, Kızılhaç Kızılay Ä°klim Merkezi ve Küresel Afet Hazırlık Merkezi olmak üzere BirleÅŸik Krallık, Hollanda ve ABD’deki üniversite ve meteoroloji kurumlarından bilim insanlarının yer aldığı World Weather Attribution’dan yedi araÅŸtırmacı, iklim deÄŸiÅŸikliÄŸinin son dönemde sürekli hale gelen yüksek sıcaklıklardaki etkisini ölçtü.
Bilim insanları, bu etkiyi ölçmek için hava durumu verilerini ve bilgisayar modeli simülasyonlarını analiz ederek 1800’lerin sonundan beri yaklaşık 1,2 dereceye ulaÅŸan küresel sıcaklık artışının ardından bugünkü iklimi geçmiÅŸteki iklimle karşılaÅŸtırdı.
GeçtiÄŸimiz temmuz ayında Avrupa’nın güneyi, ABD’nin bazı bölgeleri, Meksika ve Çin’de sıcaklıkların 45 derecenin üzerine çıkmasına neden olan ÅŸiddetli sıcak hava dalgaları, sıcaklık alarmlarına, orman yangınlarına, sıcaklığa baÄŸlı olarak hastaneye baÅŸvurmaya ve ölümlere yol açtı.
Her bölgede sıcaklığın en tehlikeli olduÄŸu dönemlere odaklanılan analizde, Avrupa’nın güneyinde 7 gün boyunca, batı ABD, Teksas ve kuzey Meksika’da 18 gün boyunca ve Çin’in alçak bölgelerinde 14 gün boyunca ortalama maksimum sıcaklıklar dikkate alındı.
Sıcak hava dalgaları, artık olağan dışı olaylar değil
World Weather Attribution’un iliÅŸkilendirme analizinde bilim insanları, Avrupa ve Kuzey Amerika’da bu ayın başından beri yaÅŸanan sıcak hava dalgalarının görülmesinin iklim deÄŸiÅŸikliÄŸi olmasaydı neredeyse imkansız olacağını, ancak fosil yakıtların yakılmaya devam edilmesi ve diÄŸer insan faaliyetlerinin yol açtığı küresel ısınma nedeniyle sıcak hava dalgalarının “artık olaÄŸan dışı olaylar olmadığını” tespit etti.
Analize göre, iklim deÄŸiÅŸikliÄŸi Çin’deki sıcak hava dalgasını en az 50 kat daha olası hale getirirken, sıcak hava dalgalarının daha sıcak, uzun ve sık yaÅŸanmasına neden oldu.
Ä°klim deÄŸiÅŸikliÄŸi nedeniyle, Avrupa’da sıcak hava dalgası 2,5 derece, Kuzey Amerika’da 2 derece ve Çin’de 1 derece daha sıcak oldu.
Bu tür olaylar artık Kuzey Amerika’da yaklaşık her 15 yılda, Avrupa’nın güneyinde her 10 yılda ve Çin’de yaklaşık her 5 yılda bir beklenebilir.
Küresel ısınma arttıkça aşırı hava olayları 2-5 yılda yaşanabilir
Emisyonların hızla durdurulamaması ve net sıfıra indirilememesi halinde bu gibi sıcak hava dalgalarının daha da sık ve aşırı hale geleceği konusunda uyarıda bulunan bilim insanları, hali hazırda 1,2 derece olan küresel sıcaklık artışının 2 dereceye ulaşması halinde aşırı hava olaylarının her 2 ila 5 yılda bir yaşanabileceğini tespit etti.
Paris AnlaÅŸması’na taraf olan tüm ülkelerin emisyonları hızla azaltmaya yönelik mevcut taahhütlerini tam olarak yerine getirmemeleri durumunda küresel sıcaklık artışının 30 yıl içinde 2 dereceye ulaÅŸma ihtimali oldukça yüksek.
AraÅŸtırmacılar ayrıca, bir iklim fenomeni olan El Nino’nun geliÅŸiminin ise bazı bölgelerdeki sıcak hava dalgalarına muhtemelen bir miktar ek ısı saÄŸladığını belirledi.
“Fosil yakıtların kullanımdan kaldırılması yasalaÅŸtırılmalı”
Londra Imperial College Grantham Ä°klim DeÄŸiÅŸikliÄŸi ve Çevre Enstitüsü Ä°klim Bilimi Kıdemli Öğretim Görevlisi Friederike Otto, analize iliÅŸkin deÄŸerlendirmesinde, “Bu iliÅŸkilendirme çalışmasının sonucu ÅŸaşırtıcı deÄŸil. Dünya fosil yakıtları yakmayı bırakmadı, iklim ısınmaya devam ediyor ve sıcak hava dalgaları daha aşırı hale gelmeye devam ediyor. Bu kadar basit.” ifadesini kullandı.
Ancak sıcak hava dalgalarının bir “iklim çöküşünün” kanıtı olmadığını belirten Otto, ÅŸunları kaydetti:
“Güvenli ve saÄŸlıklı bir geleceÄŸi güvence altına almak için hala zamanımız var, ancak acilen fosil yakıt yakmayı durdurmamız ve kırılganlığı azaltmaya yatırım yapmamız gerekiyor. Bunu yapmazsak, her yıl on binlerce insan sıcaklığa baÄŸlı nedenlerden ölmeye devam edecek. Hükümetlerin bu yılki BirleÅŸmiÅŸ Milletler Ä°klim Konferansı’nda fosil yakıtların kullanımdan kaldırılmasını yasalaÅŸtırması kesinlikle kritik önem taşıyor.”
Kızılhaç Kızılay İklim Merkezi Direktörü Julie Arrighi de ısının en ölümcül afet türleri arasında yer aldığını bildirdi.
Ölümcül olan aşırı sıcakların hızla arttığına iÅŸaret eden Arrighi, “Uyarı sistemlerini, ısı eylem planlarını ve uzun vadeli uyum tedbirlerine yapılan yatırımları ölçeklendirmek çok önemlidir. Buna kentsel planlama ve saÄŸlık, elektrik, su ve ulaşım gibi kritik sistemlerin dayanıklılığının artırılması da dahil. Aşırı sıcaklarda hayat kurtarmak için en kırılgan durumdaki insanlarla ilgilenmemiz gerekiyor.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.
Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü Araştırmacısı Sjoukje Philip de gezegenin eşit bir şekilde ısınmadığını belirtti.
Çalışmanın, hızlı ısınma oranının Avrupa’daki yerel sıcaklıklar üzerindeki önemli etkisini bir kez daha ortaya koyduÄŸunu vurgulayan Philip, “Bu da Avrupa’nın sürekli olarak uyum ve azaltım tedbirleri almasının acil bir gereklilik olduÄŸunun altını çiziyor.” ifadesini kullandı.
