Uluslararası Ä°ÅŸler Enstitüsü Direktörü Nathalie Tocci: “Meloni hükümeti geleneksel çizgisine döndü. Bu, bir ÅŸekilde Ä°talyan dış politikası geleneÄŸine, dolayısıyla Avrupa-Atlantik, Avrupa BirliÄŸi ve Akdeniz’e geri dönen bir dış politikadır”
Ä°talya’da BaÅŸbakan Giorgia Meloni liderliÄŸindeki saÄŸ koalisyon hükümeti, iktidarda doldurduÄŸu 100 günde dış politikada, Avrupa-Atlantik, Avrupa BirliÄŸi (AB) ve Akdeniz olmak üzere 3 ana baÅŸlıkta Ukrayna’ya destek, göçle mücadele ve enerji merkezi olma konularına odaklandı.
Ãœlkede 25 Eylül 2022’deki erken genel seçimlerin ardından 22 Ekim 2022’de kurulan saÄŸ koalisyon hükümeti, iktidarda 100 günü geride bıraktı. Bu sürede Meloni ile BaÅŸbakan Yardımcısı ve DışiÅŸleri Bakanı Antonio Tajani, dış gezileri, eylem ve söylemleriyle hükümetin dış politikadaki önceliklerini ortaya koydu.
AA muhabiri, Meloni hükümetinin dış politikasını uzmanlara sordu.
Dış politikada önemli yer tutan Ukrayna savaşı konusunda BaÅŸbakan Meloni, zaman zaman iktidar ortaklarından gelen çatlak seslere raÄŸmen Avrupa-Atlantik ittifakına baÄŸlılığını vurgularken, Ukrayna’ya silah yardımını 2023 boyunca sürdüreceklerini teyit etti.
Aşırı sağ siyasetten gelmesi sebebiyle AB ile ilişkileri nasıl olacağı merak edilen Meloni, burada da ilk günlerde öne çıkardığı göç konusunda üye ülkelerden Fransa ile ciddi sıkıntı yaşadı.
Akdeniz’de göçmenleri kurtaran Avrupalı sivil toplum kuruluÅŸu gemilerine Ä°talya’nın kasım ayı başında limanlarını kapatması, o dönem Paris’in sert tepki göstermesine yol açtı. Paris-Roma hattında tansiyonu yükselten meselede, AB’den göç konusunda dayanışma mesajlarının gelmesiyle Meloni hükümeti, sivil toplum kuruluÅŸları (STK) gemilerine limanlarını kısmen yeniden açmıştı.
Göç meselesini her AB toplantısında gündeme aldıran Meloni hükümeti, STK gemilerinin faaliyetlerini güçleÅŸtirmeye yönelik yılbaşında çıkardığı kanun hükmünde kararnameyle de Avrupa’da bazı çevrelerin eleÅŸtiri oklarının hedefi olmaya devam ediyor.
Enerjide dağıtım merkezi olma hedefi
Roma’da Aralık 2022 başında düzenlenen 8. MED Akdeniz Diyalog Forumu’nda “Ä°talya, bu hükümetle Akdeniz’deki rolünü kuvvetlendirme taahhüdüne güçlü ÅŸekilde baÄŸlı.” ifadeleriyle Akdeniz’e verdiÄŸi önemi gösteren Meloni, Ä°talya’nın Akdeniz’in güneyi ve kuzeyi arasında Avrupa için enerji köprüsü rolü oynayabileceÄŸini kaydetti.
BaÅŸbakan Meloni’nin bu baÄŸlamda 23 Ocak’ta Cezayir, 28 Ocak’ta Libya’ya yaptığı geziler ve buralarda imzalanan anlaÅŸmalar, enerjide “hub” olma hedefinde attığı adımlar arasında gösteriliyor.
Meloni’nin ziyaretleri sırasında Ä°talyan enerji firması ENI, önce Cezayir’den 2024 itibarıyla 28 milyar metreküp doÄŸal gaz tedarik edeceÄŸini duyurmuÅŸ, ardından da Libya’da Ulusal Petrol Kurumu (NOC) ile 8 milyar dolar deÄŸerinde doÄŸal gaz anlaÅŸması imzalamıştı.
Bu arada Meloni dışında BaÅŸbakan Yardımcısı ve DışiÅŸleri Bakanı Tajani de 13 Ocak’ta Türkiye, 18 Ocak’ta Tunus ve 22 Ocak’ta Mısır’ı ziyaret ederek muhataplarıyla Akdeniz’de farklı alanlarda iÅŸbirliÄŸi ve bölgesel istikrar konularını ele almıştı.
“Ä°talyan dış politikası geleneÄŸine geri döndü”
Uluslararası Ä°ÅŸler Enstitüsü (IAI) Direktörü Nathalie Tocci, Meloni hükümetinin geleneksel çizgisine döndüğünü belirterek, “Bu, bir ÅŸekilde Ä°talyan dış politikası geleneÄŸine, Avrupa-Atlantik, Avrupa BirliÄŸi ve Akdeniz’e geri dönen bir dış politikadır.” dedi.
Ä°talyan dış politikasının geleneksel üç sütuna yaslandığını dile getiren Tocci, Meloni hükümetinin Avrupa-Atlantik tarafında Ukrayna’ya verdiÄŸi destek konusunda baÅŸta korkular olsa da ÅŸu an bir tereddüt bulunmadığını ifade etti.
Tocci, Meloni hükümetinin AB ile iliÅŸkileriyle ilgili “AB konusunda ise göç gibi konuları Avrupa gündemine getirme giriÅŸimleri görüyoruz ancak samimi olmak gerekirse pek büyük baÅŸarı elde edilmediÄŸini görüyoruz. Ama giriÅŸim bu.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.
Akdeniz tarafında ise Cezayir ve Libya’ya yapılan enerji odaklı ziyaretlere atıf yapan Tocci, Ä°talya’nın bu hamleyle hem enerji krizinin yansımalarıyla baÅŸa çıkmak hem de Avrupa çerçevesinde elinde oynayacak bir karta sahip olmak istediÄŸini kaydetti.
Tocci, Türkiye’nin Ä°talya’nın dış politikasında büyük bir ilgi odağı olmadığına dikkati çekerek, “Bununla birlikte Meloni hükümetinde, Türkiye’nin Libya’da kilit bir oyuncu olduÄŸuna dair farkındalık var. Dolayısıyla Libya’ya yatırım denildiÄŸinde burada kaçınılmaz olarak Türkiye’den de geçen bir iliÅŸki var.” yorumunu yaptı.
“YaÅŸadığımız sorunlar, Ä°talya’nın Akdeniz politikasını gözden geçirmeye zorluyor”
Gazeteci Paolo Di Giannatonio da Rusya-Ukrayna Savaşı’ndaki sorunlara iÅŸaret ederek, “Tabii ki kuzeydoÄŸuda yaÅŸadığımız sorunlar, Ä°talya’nın Akdeniz politikasını gözden geçirmeye zorluyor. Bu bir gereksinim. Rus gazının muslukları kapalıysa, bize gaz verebilecek Cezayir’in ve Libya’nın hatta daha fazlasının, Nijerya’nın, Afrika ülkelerinin muslukları açılmalıdır.” ifadelerini kullandı.
Bu durumun siyaset üstü bir gereklilik olduğunun altını çizen Di Giannatonio, şöyle devam etti:
“BaÅŸbakan, bu konuda çok netti. GeliÅŸtirilmesi gereken bir Akdeniz politikası var ve Ä°talya’yı Avrupa için bir enerji hub’ı olarak önerdi. Enteresan bir proje. Ama tabii diÄŸer ülkelerin özellikle de Avrupalı dostlarımızın bu vizyonu paylaşıp paylaÅŸmadıklarını görmek gerekiyor. Açıkça Ä°spanya ve Fransa’yı kastediyorum, Yunanistan da bununla ilgileniyor.”
Göç meselesini de unutmamaları gerektiÄŸini vurgulayan Di Giannatonio, “Göç dosyası her zaman mevcut. Bu konu biraz herkes tarafından kriz yaratma ya da tansiyon yükseltme aracı olarak kullanılıyor. Biz Akdeniz’deyiz, ev sahibiyiz. Çok önemli kaynaklar var. EÄŸer bir takım olmayı baÅŸarırsak, ortak unsurlar bulabilirsek, iyi iÅŸler çıkarılır. Söylemesi kolay gözüküyor ama baÅŸka da yol yok.” ÅŸeklindeki görüşlerini paylaÅŸtı.
Ä°talyan gazeteci, Türkiye’nin de bölgesinde iddialı bir ülke olduÄŸunu dile getirerek, “Türkiye, Libya’da güçlü ÅŸekilde var. Türkler, Ä°talyanların yapması gerektiÄŸini yaptılar. Türklerle konuÅŸmak ve anlaÅŸmalar yapmak gerekiyor. AnlaÅŸmalar yapmanın, Türkiye’nin de Ä°talya’nın da çıkarına olacağını düşünüyorum.” diye konuÅŸtu. (AA)
