Myanmar’da ordunun saldırıları nedeniyle yüz binlerce Arakanlı Müslüman’ın (Rohingya) evlerini terk etmelerinin 7’nci yıl dönümünde, ülkedeki çatışmalar komÅŸu ülkeleri etkilemeye devam ediyor.
Myanmar’da ordunun saldırıları nedeniyle yüz binlerce Arakanlı Müslüman’ın (Rohingya) evlerini terk etmelerinin 7’nci yıl dönümünde, ülkedeki çatışmalar komÅŸu ülkeler Tayland, BangladeÅŸ ve Hindistan ile Arakanlı Müslümanların sığındığı diÄŸer ülkeler Malezya ve Endonezya’yı etkilemeye devam ediyor.
Arakan eyaletindeki sınır karakollarına düzenlenen eÅŸ zamanlı saldırıları gerekçe gösteren Myanmar ordusu ve Budist milliyetçiler, 25 AÄŸustos 2017’de Arakanlı Müslümanlara karşı kitlesel ÅŸiddet eylemleri baÅŸlattı.
Ekim 2023’te Myanmar Ulusal Demokratik Ä°ttifak Ordusu (MNDAA), Budist Arakan Ordusu ve Ta’ang Ulusal KurtuluÅŸ Ordusundan silahlı grupları bünyesinde toplayan “Üç KardeÅŸler Ä°ttifakı”nın Myanmar ordusuna karşı baÅŸlattığı saldırılar da bölgede sivil hayatı olumsuz etkiliyor.
AA muhabiri, Arakanlı Müslümanlara karşı kitlesel ÅŸiddet eylemlerinin 7’nci yıl dönümünde, Myanmar’daki çatışmalar, çatışmaların çevre ülkeler ve sivillere etkileri hakkındaki son geliÅŸmeleri derledi.
1,1 milyondan fazla Arakanlı Müslüman sığınmacı konumunda
BirleÅŸmiÅŸ Milletler Mülteciler Yüksek KomiserliÄŸi (BMMYK) verilerine göre, Myanmar’daki çatışmalar nedeniyle 1,3 milyondan fazla Myanmarlı çevre ülkelere sığınırken bunların 1,1 milyonundan fazlasını Arakanlı Müslümanlar oluÅŸturuyor. Ãœlke içinde yerinden edilenlerin sayısı da yaklaşık 2,6 milyon.
BangladeÅŸ’te 981 bin 65, Malezya’da 107 bin 700, Hindistan’da 22 bin 600 ve Endonezya’da yaklaşık 2 bin Arakanlı Müslüman sığınmacı bulunuyor.
Uzun zamandır bölgede yaÅŸamalarına raÄŸmen ülkede “tanınmış etnik gruplardan” sayılmayan Arakanlı Müslümanlar için “devletsizlik” de büyük sorun teÅŸkil ediyor. BirleÅŸmiÅŸ Milletlere (BM) göre, Myanmar’da 632 bin 800’den fazla Arakanlı Müslüman, “devletsiz” sayılıyor. Arakanlı Müslümanlar, Myanmar vatandaşı olarak kabul edilmedikleri için temel insan haklarından da yoksun ÅŸekilde hayata tutunmaya çalışıyor.
Uluslararası toplum Arakanlı Müslümanlara yönelik etnik temizliÄŸe karşı tepki gösterirken Myanmar’da askeri yönetim 31 Temmuz’da olaÄŸanüstü hali 6 ay uzattığını duyurdu. Böylece askeri yönetim, 2021’de ilan edilen olaÄŸanüstü hali 6’ncı kez uzatmış oldu.
Ülkedeki çatışmalar bölgeyi etkisi altına alıyor
Myanmar ordusu ve cunta karşıtı silahlı gruplar arasında sınır bölgelerinde etkisini gösteren çatışmalar çevre ülkelere de etki ediyor.
Myanmar’da 6 Åžubat’ta ordu ile askeri yönetim karşıtı silahlı gruplar arasındaki çatışmalar sırasında sınır ötesinden atılan havan mermisi BangladeÅŸ sınırları içine düşerek 2 kiÅŸinin ölümüne neden oldu. Ardından BangladeÅŸ, Myanmar’ın Dakka Büyükelçisini DışiÅŸleri Bakanlığına çağırdı.
BangladeÅŸ’te eski BaÅŸbakan Åžeyh Hasina Vecid’in 5 AÄŸustos’ta istifa etmesi ve ülkeden ayrılmasının ardından geçici hükümetin kurulmasıyla bu ülkeye sığınan Arakanlı Müslümanların durumu da merak konusu oldu.
Geçici hükümete baÅŸdanışman sıfatıyla baÅŸkanlık eden Muhammed Yunus, 19 AÄŸustos’ta, “Hükümetimiz, BangladeÅŸ’e sığınan milyonu aÅŸkın Arakanlıyı desteklemeye devam edecektir.” dedi.
BangladeÅŸ, 15 Åžubat’tan bu yana, Myanmar’daki askeri yönetim ile ordu karşıtı silahlı gruplar arasındaki çatışmalardan kaçıp ülkeye sığınan yaklaşık 750 asker ve polisi de ülkesine iade etti.
Myanmar ile 1600 kilometrelik sınırı paylaÅŸan Hindistan da ülkedeki ÅŸiddet ve istikrarsızlıktan endiÅŸe duyuyor. Hindistan sınırındaki Arunaçal PradeÅŸ, Nagaland, Manipur ve Mizoram eyaletlerinin, Myanmar’daki çatışmalardan etkileniyor.
26 Haziran’da Myanmar’da askeri yönetimin BaÅŸbakan Yardımcısı ve DışiÅŸleri Bakanı Than Swe ile görüşen Hindistan DışiÅŸleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, Myanmar’daki ÅŸiddet ve istikrarsızlığın, Hindistan’ın sınır bölgelerini etkilediÄŸini vurgulayarak ülkede demokratik geçiÅŸ sürecine en erken zamanda dönülmesi çaÄŸrısı yaptı.
Tayland’da uyuÅŸturucuyla mücadele görev gücü 8 Temmuz’da, Myanmar’da orduyla çatışan bazı silahlı etnik grupların finansman yaratmak amacıyla Tayland’da veya Tayland üzerinden uyuÅŸturucu ticareti yaptığını açıkladı.
Myanmar’dan gelen son haberlerde ordunun “Üç KardeÅŸler Ä°ttifakı”na karşı kayıplar yaÅŸadığı belirtiliyor.
Uluslararası organizasyonların gündeminde Myanmar
GüneydoÄŸu Asya Uluslar BirliÄŸinden (ASEAN) ismini vermek istemeyen 2 diplomat, 2026’da organizasyonun dönem baÅŸkanı olması planlanan Myanmar’a ülkedeki iç kargaÅŸa nedeniyle baÅŸkanlık için izin verilmeyeceÄŸini iddia etti.
Gambiya’nın Myanmar’a karşı, Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırımının soruÅŸturulmasına iliÅŸkin Uluslararası Adalet Divanında (UAD) açtığı dava sürerken Maldivler, Kanada, Danimarka, Fransa, Almanya, Hollanda ve Ä°ngiltere 3 Temmuz’da davaya müdahil oldu.
BM, Myanmar ordusunun sivil hedeflere yönelik hava saldırılarının sürekli arttığına iÅŸaret ederken BM Ä°nsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Myanmar’da askeri darbenin yapıldığı Åžubat 2021’den 18 Haziran 2024’e kadar ordu tarafından yaklaşık 5 bin 280 sivilin öldürüldüğünü söyledi.
Türk ayrıca, Myanmar’da gıdaya ve suya eriÅŸim olmadığını kaydederek “Ordunun insani yardım eriÅŸimini sürekli olarak reddetmesinin daha pek çok acımasız sonucu görülemiyor ve yeterince rapor edilmiyor.” dedi.
Mülteci kampında yaşamın zorlukları
Ülkelerinden büyük zorluklarla kaçarak kampa ulaşan Arakanlı mülteciler, burada da hayati tehlikelerle karşı karşıya kalıyor.
Kampta yoğun olarak bambu ve branda kullanılması, yangınların hızla yayılmasına yol açıyor ve bu durum mülteciler için büyük risk oluşturuyor.
BangladeÅŸ’teki Cox’s Bazar ÅŸehrinde Ä°tfaiye Müdür Yardımcısı Atish Chakma, 7 Ocak’ta çıkan yangında en az 1040 mülteci çadırının tamamen yandığını açıkladı. Söz konusu yangında 5-6 bin mültecinin ise evsiz kaldığı kaydedildi.
Ayrıca, kampta yaşayan mülteciler, ülkede etkili olan muson yağmurları nedeniyle zaman zaman sel ve toprak kayması tehlikesiyle de karşı karşıya kalıyor.
BangladeÅŸ’teki mülteci kampında Hepatit C tehlikesi
Dünya SaÄŸlık Örgütünün (DSÖ) mayıs ayında yayınladığı rapora göre, Arakanlı Müslümanların sığındığı Cox’s Bazar’daki mülteci kampında Hepatit C virüsünün bulaÅŸma sıklığında artış gözlemlendi.
DSÖ’nün Cox’s Bazar’daki Hepatit C virüsü şüphesi bulunan 725 Arakanlı Müslümandan aldığı örnekler sonucunda 535 kiÅŸinin testi pozitif çıktı.
Test edilen 80 hamile kadının 62’sinde de (yüzde 77,5) Hepatit C virüsü saptandığı belirtilen raporda, pozitiflik oranının hamile kadınlar arasında daha yüksek olduÄŸu vurgulandı.
