Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde faşist parti AfD yüzde 43,8 oyla açık ara birinci parti oldu. CDU ağır kayıp yaşarken, seçim sonuçları eyalette hükümet kurulmasını da zorlaştırdı.
Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan seçimlerde ırkçı Almanya için Alternatif (AfD), oylarını iki kattan fazla artırarak sandıktan açık ara birinci çıktı.
Kesin sonuçlara göre ırkçı parti AfD oyların yüzde 43,8’ini aldı. 2021 seçimlerinde yüzde 20,8 düzeyinde kalan parti, böylece eyaletteki desteğini dört yıl içinde iki kattan fazla artırmış oldu.
Eyalet Başbakanı Sven Schulze’nin partisi Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise büyük bir oy kaybıyla yüzde 17,2’de kaldı. CDU, 2021 seçimlerinde yüzde 37,1 oy almıştı.
Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 9,3, Yeşiller yüzde 8,9, Sol Parti yüzde 8,6 oy aldı. Sahra Wagenknecht İttifakı’nın (BSW) desteklediği Saksonya-Anhalt Yurttaş Girişimi yüzde 5,3 ile eyalet meclisine girerken, mevcut hükümet ortağı Hür Demokrat Parti (FDP) yüzde 5 barajını geçemedi.
AfD tek başına çoğunluğu sağlayamadı
Seçimden açık ara birinci çıkmasına rağmen AfD eyalet meclisinde tek başına hükümet kurabilecek mutlak çoğunluğa ulaşamadı.
Diğer partilerin şimdiye kadar AfD ile koalisyon ve iş birliğine karşı çıkması nedeniyle hükümet arayışının zorlu geçmesi bekleniyor. Ancak seçim sonuçları, Almanya siyasetinde uzun süredir sürdürülen ve AfD’yi siyasi iş birliklerinin dışında tutmayı amaçlayan “güvenlik duvarı” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Bu noktada BSW’nin tutumu önem kazanıyor. Partinin eyaletteki liste başı adayı Claudia Wittig, seçimlerin ardından AfD ile belirli konularda iş birliğini dışlamadıklarını söyledi. Wittig, AfD’nin aldığı yüksek oy nedeniyle partinin tamamen hükümet dışında bırakılmasının “antidemokratik” olacağını savundu. Yani, kısa süre önce, 2024 yılının başında Sol Parti’den kopan BSW, oyların çoğunu alan faşist AfD ile ‘koalisyon olabilir’ diyor…
Mevcut CDU-SPD-FDP hükümeti seçim sonuçlarıyla birlikte çoğunluğunu kaybetti. CDU, SPD ve Yeşillerden oluşabilecek bir koalisyon da meclis çoğunluğu için yeterli görünmüyor.
AfD’nin hükümet kuramaması halinde CDU öncülüğünde, Sol Parti’nin dışarıdan desteğine ihtiyaç duyacak bir azınlık hükümeti de seçenekler arasında. Ancak CDU yönetimi bugüne kadar hem AfD hem de Sol Parti ile iş birliğine karşı olduğunu açıklıyordu.
CDU ve Merz için ağır yenilgi
Sonuçlar yalnızca Saksonya-Anhalt CDU’su açısından değil, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve federal CDU yönetimi açısından da ciddi bir siyasi yenilgi olarak değerlendiriliyor.
CDU’nun dört yıl içinde yaklaşık 20 puan kaybetmesi, federal düzeyde de tartışmalara yol açması beklenen sonuçlardan biri oldu. Son dönemde Almanya genelinde yapılan bazı kamuoyu araştırmalarında da AfD’nin CDU’nun önüne geçtiği görülüyordu.
Saksonya-Anhalt seçimleri bu nedenle yalnızca bir eyalet seçimi olmaktan çıkıp Almanya’daki siyasi dengelerin geleceğine ilişkin önemli bir gösterge haline geldi.
AfD’nin güçlü olduğu eyaletlerden biri
Saksonya-Anhalt’ta AfD, Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından “kesinleşmiş aşırı sağcı” oluşum olarak değerlendiriliyor. Parti federal düzeyde de uzun süredir güvenlik makamlarının incelemesi altında bulunuyor. AfD ise kendisine yönelik bu sınıflandırmaları reddediyor ve hukuki yollara başvuruyor.
Parti daha önce 2024 yılında Thüringen eyalet seçimlerini de birinci tamamlamıştı. AfD’nin Saksonya-Anhalt’ta hükümet kurmayı başarması durumunda ise Federal Almanya tarihinde ilk kez aşırı sağcı olarak sınıflandırılan bir parti bir eyalet hükümetinin başına geçmiş olacak.
Hükümete yönelik memnuniyetsizlik AfD’ye yaradı
AfD’nin seçim başarısında eyalet hükümetine yönelik memnuniyetsizliğin önemli rol oynadığı değerlendiriliyor.
Temmuz sonunda yayımlanan Saksonya-Anhalt Trend araştırmasına göre seçmenlerin yalnızca yüzde 29’u eyalet hükümetinin çalışmalarından memnun olduğunu belirtirken, yüzde 66’sı hükümetin performansından memnun olmadığını ifade etmişti.
Yaklaşık 2,1 milyon kişinin yaşadığı Saksonya-Anhalt, Almanya’da yabancı nüfus oranının görece düşük olduğu eyaletler arasında bulunuyor. 2025 sonu itibarıyla eyalette Alman vatandaşı olmayan yaklaşık 193 bin kişi yaşıyor.
Yabancı nüfus içinde Ukraynalılar ilk sırada yer alırken onları Suriyeliler ve Polonyalılar izliyor. Türkiye kökenli nüfus ise 6 binin biraz üzerinde bulunuyor.
