Bosna Hersek’in doÄŸusundaki Srebrenitsa’da Temmuz 1995’te BoÅŸnaklara karşı iÅŸlenen soykırımdan hüküm giyen savaÅŸ suçlusu Ratko Mladic’in cesedinin Sırbistan’a törenle getirilmesi tepki topladı.
SaÄŸlık sorunları yaÅŸayan 84 yaşındaki Mladic’in, insanlığa karşı suçlar nedeniyle müebbet hapis cezası çektiÄŸi Hollanda’nın Lahey kentindeki cezaevinde ölmesinin ardından, cesedi Sırbistan’ın baÅŸkenti Belgrad’a getirildi.
Mladic’in cesedinin törenle karşılanması ve devlet töreniyle gömülecek olması Balkanlar’daki birçok ülke lideri tarafından tepkiyle karşılandı.
Bosna Hersek Devlet BaÅŸkanlığı Konseyi BaÅŸkanı ve BoÅŸnak Ãœyesi Denis Becirovic, Devlet BaÅŸkanlığı Konseyinin internet sitesinden yaptığı açıklamada, Mladic’in tarihin gördüğü en acımasız suçlulardan biri olduÄŸunu ve devlet töreniyle gömülecek olmasının suçluları yüceltmek anlamına geldiÄŸini belirtti.
Mladic’e devlet töreni yapılacak olmasının bölgenin geleceÄŸi için öngörülemeyen sonuçlara yol açacağını vurgulayan Becirovic, ÅŸunları kaydetti:
“BoÅŸnaklara yönelik soykırımın sorumlusu olan bir savaÅŸ suçlusuna yönelik bu tutum, soykırım kurbanlarına karşı yapılmış en acımasız kışkırtma ve hakarettir. Hakkında kesinleÅŸmiÅŸ mahkeme kararı bulunan savaÅŸ suçlusu Ratko Mladic’in yüceltilmesi, bu caniyi nihai hükümle mahkum eden mahkemenin baÄŸlı olduÄŸu BirleÅŸmiÅŸ Milletlerin (BM) deÄŸerlerine doÄŸrudan bir darbedir. Avrupa BirliÄŸi’ni, Avrupa Konseyi’ni, BM’yi ve diÄŸer uluslararası aktörleri, kesin hüküm giymiÅŸ savaÅŸ suçlularını kurumsal düzeyde yüceltenleri açıkça kınamaya ve bunlara karşı somut adımlar atmaya çağırıyorum.”
Slovenya ve Hırvatistan’dan tepki
Slovenya DışiÅŸleri Bakanı Tone Kajzer, baÅŸkent Lübliyana’da Hırvat mevkidaşı Gordan Grlic Radman ile görüştü.
Kajzer, gazetecilere yaptığı açıklamada, Mladic’in Sırbistan’da “yüceltildiÄŸini” ifade ederek, bunun doÄŸru bir yol olmadığını söyledi.
Mladic’in iÅŸlediÄŸi suçlar nedeniyle cezalandırıldığını dile getiren Kajzer, “Bu ÅŸahısların herhangi bir ÅŸekilde yüceltilmesi ya da öne çıkarılması, somut olarak ne Sırbistan’ın ilerlemesine ne de komÅŸular arasında ve bölgedeki karşılıklı anlayışın geliÅŸmesine elbette katkı saÄŸlamayacaktır.” dedi.
Radman ise Mladic için devlet töreni düzenlenecek olmasının Balkanlar’ın batısında istikrar ve güvenlik yönündeki adımları baltaladığını, bölünmeleri derinleÅŸtirdiÄŸini dile getirdi.
Mladic’in Hırvatistan’da da savaÅŸ suçları iÅŸlediÄŸini dile getiren Radman, bunlardan ceza almamış olmasından dolayı da üzgün olduÄŸunu sözlerine ekledi.
Kosova’dan tepki
Kosova BaÅŸbakanı Albin Kurti, Kosova’nın baÅŸkenti PriÅŸtine’de katıldığı etkinlikte, Mladic’in insanlığa karşı suçlar nedeniyle savaÅŸ suçlusu olarak müebbet hapis cezası çektiÄŸi Hollanda’nın Lahey kentindeki cezaevinde ölmesinin ardından cesedinin Sırbistan’ın baÅŸkenti Belgrad’a getirilmesiyle ilgili konuÅŸtu.
Sırbistan’da büyük bir paradoksun olduÄŸuna dikkati çeken Kurti, “Soykırım ve savaÅŸ suçlarından hüküm giymiÅŸ suçlu Ratko Mladic’in cesedi, (Slobodan) Milosevic’in eski bakanı, ÅŸimdi ise Sırbistan CumhurbaÅŸkanı olan Aleksandar Vucic tarafından üst düzey devlet töreniyle karşılanıyor.” dedi.
Kurti, Mladic’in Srebrenitsa Soykırımı’ndan yalnızca bir hafta sonra, “Öldürülen her Sırp için 100 Bosnalı Müslüman öldürülecek” dediÄŸini anımsattı.
Mladic’in, üst düzey törenle karşılanmasının, Bosna Savaşı’ndaki en ağır suçların baÅŸlıca sorumlularından birinin Sırbistan’da nasıl yüceltildiÄŸinin açık bir örneÄŸini teÅŸkil ettiÄŸini belirten Kurti, “Bir toplum soykırımdan hüküm giymiÅŸ bir kiÅŸiyi kamuoyu önünde onurlandırdığında, geçmiÅŸle yüzleÅŸmekten, piÅŸmanlıktan veya bu suçları üreten politikadan uzaklaÅŸmaktan söz etmek zordur.” deÄŸerlendirmesini yaptı.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic, cenaze törenine katılmayacak
Sırbistan CumhurbaÅŸkanı Aleksandar Vucic, gazetecilere yaptığı açıklamada, Mladic’in gömüleceÄŸi yer ve törenle ilgili kararların ailesi tarafından alındığını savundu.
Vucic, daha önceden planlanan Özbekistan ziyareti nedeniyle Mladic’in cenaze töreninde yer almayacağını da belirtti.
Mladic için yarın Belgrad’da anma töreni yapılacak. Pazartesi günü de cesedi kilisede ziyarete açılacak ve ardından Belgrad’da kortej eÅŸliÄŸinde götürüleceÄŸi Topcider Mezarlığı’na gömülecek.
16 yıl saklanan savaş suçlusu Mladic kimdir?
Ratko Mladic, 1942 yılında Bosna Hersek’in doÄŸusundaki Kalinovik yakınlarındaki Bozanovici köyünde doÄŸdu. Askeri eÄŸitimini Belgrad’da aldı ve Yugoslav Halk Ordusu’nda (JNA) aktif görev yaptı.
Mayıs 1992’de Bosna Hersek’te yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay BaÅŸkanlığına getirildi ve 1996’ya kadar bu görevde kaldı.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından ilk kez 24 Temmuz 1995’te hakkında iddianame hazırlanan Mladic, Bosna Hersek’teki savaşın ardından Sırbistan’a kaçarak yaklaşık 16 yıl saklandı.
Sırbistan makamlarının Mladic’i bulamadıkları yönündeki açıklamalarına karşın, onun yıllarca devlet kurumlarındaki bazı kiÅŸiler tarafından korunduÄŸu iddiaları gündeme geldi.
Yerel bir televizyon programındaki görüntülerde, Mladic’in arandığı dönemde kalabalık ortamlarda insanlarla görüştüğü, eÄŸlendiÄŸi ve fotoÄŸraf çektirdiÄŸi görüldü.
Mladic, 26 Mayıs 2011’de Sırbistan’ın Zrenjanin kenti yakınlarındaki Lazarevo köyünde yakalandı ve 31 Mayıs 2011’de Lahey’e gönderildi.
Yargılaması 16 Mayıs 2012’de baÅŸlayan Mladic, hakkındaki suçlamaları kabul etmedi.
Mladic, özellikle Temmuz 1995’te 8 bin 372 BoÅŸnak sivilin katledildiÄŸi Srebrenitsa Soykırımı’nın baÅŸ sorumlusu ve azmettiricisi olarak kabul ediliyordu.
