Yeni 5G sinyallerinin uçakların zorlu hava koşullarında inmesine ve kazalardan kaçınmasına yardımcı olan uçak ekipmanını etkileyip etkilemediği endişelerin kaynağı oldu.
AA (Washington)
UçuÅŸ güvenliÄŸine iliÅŸkin belirsizliÄŸe raÄŸmen ABD’de çoÄŸu yerde 5G hizmeti devreye girerken, oluÅŸabilecek potansiyel riskler havacılık sektörünü endiÅŸelendirdi.
Birçok büyük uluslararası hava yolu şirketi, 5G teknolojisine geçişte oluşabilecek potansiyel riskler nedeniyle bazı ABD uçuşlarında düzenlemeye giderken, ülkenin iki büyük telekomünikasyon operatörü Verizon ve AT&T, akıllı telefon kullanıcıları için 5G çağını başlattı.
Böylece iki ÅŸirket, normalde 5 Ocak’tan itibaren uygulamaya sokmayı hedefledikleri C-bandından 5G teknolojisini Federal Havacılık Dairesinin (FAA) talebi üzerine 2 hafta ertelemeyle 19 Ocak itibarıyla uygulamaya aldı.
AT&T ve Verizon’ın 5G’ye geçiÅŸi ertelemesinde havacılık sektöründen gelen tepkiler etkili olurken, iki ÅŸirket, endiÅŸeler nedeniyle havalimanlarının yakınlarındaki bazı baz istasyonlarında 5G teknolojisine geçiÅŸi durdurmaya karar verdi.
Telekomünikasyon ile havacılık sektörleri karşı karşıya geldi
Telekomünikasyon ÅŸirketleri geçen yıl aralık ayı baÅŸlarında daha hızlı kablosuz internet hizmeti için 5G’ye geçiÅŸi planlarken, bu plan kokpit ekipmanları için potansiyel risk oluÅŸturabileceÄŸi gerekçesiyle havacılık güvenliÄŸi alanındaki düzenleyici kuruluÅŸların itirazlarıyla karşılaÅŸmıştı.
Havacılık sektöründeki endişelere karşı telekomünikasyon sektörü hizmetin herhangi bir tehlike yaratmayacağını savunurken, bu durum iki sektörü karşı karşıya getirdi.
Dünyanın en büyük uçak üreticileri Boeing ve Airbus’ın Ãœst Yöneticileri (CEO), 21 Aralık 2021’de ABD UlaÅŸtırma Bakanı Pete Buttigieg’e, 5G telefon servisi konusunda ortak imzalı bir mektup göndererek, bunun havacılık endüstrisine büyük zarar verebileceÄŸi yönünde uyarıda bulunmuÅŸtu.
Mektupta, 5G teknolojisinin uçakların güvenli ÅŸekilde çalışma yeteneÄŸini olumsuz etkileyeceÄŸi savunulurken, “5G teknolojisine geçiÅŸin ertelenmesi” çaÄŸrısı yapılmıştı.
Öte yandan, 5G teknolojisine geçiÅŸi savunan sektördeki gruplar ise havacılık endüstrisini, “korku tellallığı yapmak ve gerçekleri çarpıtmakla” suçlayarak, bu teknolojiye geçiÅŸin ertelenmesiyle ekonomide 10 milyarlarca dolar kayba yol açacağı uyarısında bulunmuÅŸtu.
Hava yolu ÅŸirketleri “kaos” uyarısı yaptı
ABD’li büyük hava yolu ÅŸirketleri de 5G teknolojisine geçiÅŸe kısa bir süre kala hava trafiÄŸinde kaosa yol açabileceÄŸi uyarısında bulundu.
American Airlines, United Airlines, Southwest Airlines ve Delta Air Lines’ın da aralarında olduÄŸu havacılık sektöründeki birçok ÅŸirketin yöneticisi, 5G’nin hava ulaşımı açısından yaratabileceÄŸi tehlikeye iliÅŸkin ortak bir mektuba imza attı.
UPS Airlines, Alaska Air, Atlas Air, JetBlue Airways ve FedEx gibi şirketlerin de imzası bulunan mektupta, uçuşlarda iptal, erteleme ve güzergah değişikliğine maruz kalınabileceğine işaret edildi.
Birçok uçuş askıya alındı
Birçok büyük uluslararası hava yolu şirketi, 5G teknolojisine geçiş sürecinde oluşabilecek potansiyel riskler nedeniyle bazı ABD uçuşlarında düzenlemeye gitti.
Emirates, Air India, All Nippon Airways, Japan Airlines, Lufthansa ve British Airways gibi şirketler, 5G belirsizliğini gerekçe göstererek, bazı uçuşlarda değişiklik yaptığını duyurdu.
Bazı hava yolu şirketleri uçuşları askıya alırken, bazıları olası teknik sıkıntılarla en fazla karşılaşması beklenen Boeing 777 model uçakların uçuşlarını durdurdu.
AT&T ve Verizon’ın havalimanlarının yakınlarındaki bazı baz istasyonlarında 5G teknolojisine geçiÅŸi durdurma kararının ardından, bazı hava yolu ÅŸirketleri askıya aldıkları uçuÅŸlara devam etme kararı aldı.
Son olarak FAA, C-bandından 5G teknolojisinin kullanıma sunulmasına rağmen birçok uluslararası hava yolu şirketi tarafından kullanılan Boeing 777 uçağının bazı modelleri de dahil olmak daha fazla uçağın düşük görüş koşullarında inmesine izin verdi.
Havacılık sektörü neden edişe duyuyor?
Yeni 5G sinyallerinin, uçakların zorlu hava koşullarında inmesine ve kazalardan kaçınmasına yardımcı olan uçak ekipmanını etkileyip etkilemediği endişeleri kaynağını oluşturuyor.
Altimetre adı verilen bu ekipman, uçak ile yer arasındaki mesafeyi ölçmek için radyo frekanslarını kullanıyor.
Havacılık uzmanları, telekomünikasyon şirketlerinin etkinleştirmeyi planladığı hücresel frekansların altimetreleri etkileyebileceğinden ve potansiyel olarak uçakları tehlikeye atabileceğinden endişe ediyor.
5G hizmeti, altimetrelerin kullandığına yakın olan ve C-bandı olarak bilinen frekansta çalışıyor.
C-bant 5G, 3,7 ila 4,2 GHz aralığında çalışırken, FAA bu frekansın altimetrenin kullandığı 4,2 ila 4,4 GHz aralığına yakın olduğuna dikkati çekiyor. Endişenin asıl nedeninin de frekanslardaki bu yakınlık olduğu belirtiliyor.
Avrupa BirliÄŸi’nin (AB) ise 2019’da orta menzilli 5G frekansları için 3,4 ila 3,8 GHz aralığını belirlediÄŸi biliniyor, bu frekansın ABD’de sunulan 5G hizmetindeki frekanstan daha düşük olduÄŸu dikkati çekiyor.
Telekomünikasyon sektörü temsilcileri ise Federal İletişim Komisyonu teknik uzmanlarına ve dünyadaki diğer düzenleyiciler tarafından yapılan analizlere atıfta bulunarak, C-bandı üzerinden bağlantıların kokpit cihazlarına müdahale etmeyeceğini savunuyor.
“5G’nin güvenlik riski ülkeye ve vericilerin gücüne baÄŸlı”
ABD Ulaştırma Bakanlığı Araştırma ve Teknolojiden Sorumlu Eski Bakan Yardımcısı Diana Furchtgott-Roth, AA muhabirine, 5G teknolojisinin hava yolu güvenliği için tehdit oluşturmasının ülkeye ve vericilerin gücüne bağlı olduğunu söyledi.
George Washington Ãœniversitesi’nde Ä°ktisat Bölümünde Yardımcı Doçent olan Furchtgott-Roth, Amerikan 5G kulelerinin güç yayımlarının Fransa’nın 2,5 katı olduÄŸunu ve antenlerin aÅŸağı deÄŸil yukarıya baktığını aktardı.
Furchtgott-Roth, ABD’de kulelerin havaalanlarına yakın olmasının bazı ülkelerdeki gibi yasak olmadığına dikkati çekerek, “Bu, uçakların navigasyon sistemlerinin bir parçası olan altimetrelerde potansiyel parazite yol açar. Ancak FAA kötü hava veya zayıf görüş koÅŸullarında uçakların iniÅŸine kısıtlamalar getirir, böyle uçuÅŸlar güvenli hale gelir. FAA güvenlikten ödün vermeyecektir.” dedi.
FAA’nın altimetrelerin hangilerinin 5G kulelerinden etkilendiÄŸini bulmak için testlerini sürdürdüğüne iÅŸaret eden Furchtgott-Roth, sorunlu cihazların tespitiyle sorunun çözülebileceÄŸini ifade etti.
Furchtgott-Roth, Federal İletişim Komisyonunun ise telekomünikasyon şirketlerden antenleri aşağı yönlendirmelerini, gücü düşürmelerini ve havaalanları çevresinde tampon bölgeler oluşturmalarını isteyebileceğini kaydetti.
FAA’nın halkın güvenliÄŸini asla tehlikeye atmayacağını ve uçakların güvenli olmayan koÅŸullarda iniÅŸlerine müsaade etmemeye devam edeceÄŸini belirten Furchtgott-Roth, bu gibi durumlarda FAA’nın hava yolu ÅŸirketlerinden uçuÅŸları iptal etmelerini veya 5G kulesinin olmadığı baÅŸka alanlara yönlendirmelerini isteyeceÄŸini dile getirdi.
