Gökbilimciler, kabarık atmosferlerini kaybeden ve muhtemelen süper Dünyalara dönüşen mini Neptün gezegenlerini gözlemledi.
Caltech Ãœniversitesi’nin sitesinde yer alan habere göre, The Astronomical Journal’da iki ayrı makalede yayımlanan bulgular, üniversitenin liderliÄŸindeki bir gökbilimci ekibi tarafından keÅŸfedildi.
Yeni çalışmalarda, 103 ışık yılı uzaklıkta bulunan TOI 560 adlı yıldız sistemindeki iki mini Neptün gezegeninden birini incelemek için Hawaii’deki Maunakea’nın tepesinde yer alan W. M. Keck Gözlemevi ve 73 ışık yılı uzaklıkta bulunan HD 63433 yörüngesinde dönen iki mini Neptün’e bakmak için NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu kullanıldı.
Elde edilen sonuçlar, atmosferik gazın TOI 560’taki TOI 560.01 olarak adlandırılan en içteki mini Neptün’den ve HD 63433’teki HD 63433 c olarak adlandırılan en dıştaki mini Neptün’den kaçtığını gösteriyor. Bu da, mini Neptünlerin süper Dünyalara dönüşebileceklerine iÅŸaret ediyor.
Her iki çalışmanın da baÅŸ yazarı ve Caltech’te yüksek lisans öğrencisi olan Michael Zhang, “Gökbilimcilerin çoÄŸu genç, küçük mini Neptünlerin buharlaÅŸan atmosferleri olması gerektiÄŸinden şüpheleniyordu. Ancak ÅŸimdiye kadar kimse bunu gözlemlememiÅŸti.” dedi.
Çalışma ayrıca şaşırtıcı bir şekilde, TOI 560.01 çevresindeki gazın ağırlıklı olarak yıldıza doğru kaçtığını buldu.
Zhang’ın danışmanı ve çalışmanın ortak yazarı Gezegen Bilimi Profesörü Heather Knutson, “ÇoÄŸu model gazın yıldızdan uzaÄŸa akması gerektiÄŸini tahmin ettiÄŸinden bu beklenmedik bir durumdu. Bu çıkışların pratikte nasıl çalıştığı hakkında hala öğrenecek çok ÅŸeyimiz var.” diye konuÅŸtu.
Knutson, “Dış gezegen bilimciler olarak, beklenmeyeni beklemeyi öğrendik. Bu egzotik dünyalar, GüneÅŸ Sistemimizde gözlemlediklerimizin ötesine geçen yeni fizik ile bizi sürekli ÅŸaşırtıyor.” ifadesini kullandı.
“TOI 560.01’den Kaçan Helyum, Genç Bir Mini Neptün” baÅŸlıklı çalışma, NASA tarafından finanse edildi.
“HD 63433c, Genç Mini Neptün’den Devam Eden Kütle Kaybının Tespiti” baÅŸlıklı çalışma, NASA’nın yanı sıra Avrupa AraÅŸtırma Konseyi, Bilim ve Teknoloji Tesisleri Konseyi (Ä°ngiltere), Ulusal Uzay AraÅŸtırmaları Merkezi (Fransız Uzay Ajansı), Ulusal Bilim Vakfı, Tennessee Eyalet Ãœniversitesi ve Tennessee Mükemmellik Merkezleri Programı tarafından finanse edildi.
Öte gezegenler
GüneÅŸ benzeri yıldızların yörüngesinde dönen ilk öte gezegenler 1990’ların ortalarında keÅŸfedildi.
Mini Neptünler ve süper Dünyalar olarak ikiye ayrılan bu gezegenler güneş sisteminde bulunmuyor.
Süper Dünyaların, Dünya’nın 1,6 katı büyüklüğünde (ve bazen Dünya’nın 1,75 katı büyüklüğünde), mini Neptünlerin ise Dünya’nın iki ila dört katı büyüklüğünde olduÄŸu biliniyor.
Gezegenlerin yıldızlarından gelen radyasyon, atmosferlerini soyarak, kaynar su dolu bir tencereden çıkan buhar gibi sıcak gazın kaçmasına neden oluyor.
Mini Neptünler, güneş sisteminin dışındaki yıldızların yörüngesinde dönen gezegenler olan bir dış gezegen sınıfı olarak biliniyor. Neptün gezegeninin daha küçük, daha yoğun versiyonları olan bu dünyalar, kalın gaz örtüleriyle çevrili büyük kayalık çekirdeklerden oluşuyor.
Foto: Pixabay
