DSÖ, Arjantin’den Afrika’ya giden yolcu gemisinde patlak veren vakaların ardından gündem olan hantavirüsü, küresel nüfus için “düşük riskli” olarak deÄŸerlendirirken, yakından takibe aldığı virüsün genom dizileme çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.
Bir gemide tespit edilen 7 hantavirüs vakasının 3 ölümle sonuçlanmasının ardından uluslararası kamuoyunda geniş yer tutan hantavirüse ilişkin Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerini derledi.
Hantavirüsler, kemirgenler tarafından taşınan ve insanlarda ciddi hastalıklara neden olabilen bir virüs grubu olarak biliniyor.
Kemirgenleri enfekte eden hantavirüsler, nadiren insanlara bulaşan zoonotik virüsler olarak da öne çıkıyor.
İnsanlar genellikle enfekte kemirgenlerle veya onların idrarı, dışkısı ya da tükürüğüyle temas yoluyla enfekte oluyor. Enfeksiyon, daha az yaygın olmakla birlikte kemirgen ısırıkları yoluyla da yaşanabiliyor.
Virüsün insanlarda belirtileri genellikle maruz kalmadan 1 ila 6 hafta sonra başlarken, bunlar, tipik olarak ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, karın ağrısı, mide bulantısı veya kusma gibi gastrointestinal semptomları içeriyor.
Hantavirüs enfeksiyonunun erken teşhisi zor olduğu bilinirken, erken belirtilerin grip, Kovid-19, dang humması veya sepsis gibi diğer ateşli veya solunum yolu hastalıklarında da sıkça görüldüğü belirtiliyor.
Hantavirüs, çeşitli rahatsızlıklara ve ölüme neden olabiliyor
Hantavirüs enfeksiyonu, ciddi hastalıklara, çeşitli rahatsızlıklara ve ölüme de neden olabiliyor.
Amerika kıtasında hantavirüsler, vaka ölüm oranı yüzde 50’ye varan ve ciddi bir solunum yolu hastalığı olan hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna (HCPS) neden olabilirken, Güney Amerika’da görülen ve temas yoluyla insandan insana bulaÅŸmasının sınırlı olduÄŸu belgelenen Andes virüsü, bir hantavirüs türü olarak biliniyor.
Avrupa ve Asya’da ise hantavirüsler, böbrek sendromlu hemorajik ateÅŸe (HFRS) neden olabiliyor.
Hantavirüs vakaları nadir görülüyor
Hantavirüs enfeksiyonları dünya genelinde nispeten nadir olarak görülüyor.
Virüs, Asya ve Avrupa’da yüzde 1-15, Amerika kıtasında ise yüzde 50’ye varan bir ölüm oranıyla iliÅŸkilendiriliyor.
Dünya genelinde her yıl 10 bin ila 100 binden fazla enfeksiyonun meydana geldiÄŸi tahmin edilirken, hantavirüsle ilgili en büyük yükün Asya ve Avrupa’da olduÄŸu ifade ediliyor.
Özellikle Çin ve Güney Kore’de olmak üzere DoÄŸu Asya’da her yıl binlerce HFRS vakası tespit ediliyor ancak son yıllarda görülme sıklığının azaldığı kaydediliyor.
Hantavirüsün insandan insan bulaştığı tahmin ediliyor
DSÖ Salgın ve Pandemi Hastalıklarını Önleme Birimi Direktörü Maria Van Kerkhove, hantavirüslerin kemirgenler tarafından taşındığını ve insanlarda ciddi hastalıklara neden olabileceğini ifade etti.
Kerkhove, eÅŸler ile aynı ortamı paylaÅŸan ve gerçekten yakın temas halinde olanlar arasında hantavirüsün “insandan insana bulaÅŸabileceÄŸine” inandıklarını belirtti.
Gemide baÅŸka semptomatik hastanın olmadığını belirten Kerkhove, geminin Kanarya Adaları’na doÄŸru yoluna devam edeceÄŸini ve Ä°spanyol yetkililerle temas halinde olduklarını kaydetti.
DSÖ, hastalığın ilk evrelerinde daha bulaşıcı olduğunu da öngörüyor.
Virüse karşı özel bir tedavi bulunmuyor
DSÖ, virüsün genom dizileme çalışmalarının da devam ettiğini bildirdi.
Hantavirüs hastalıklarını iyileştiren spesifik bir tedavi olmamakla birlikte, erken dönemde destekleyici tıbbi bakımın, hayatta kalma oranını artırmak için çok önemli olduğu biliniyor.
Hastalıkla ilgili solunum, kalp ve böbrek komplikasyonlarının yakından klinik takibi ve yönetimine odaklanılıyor.
Hantavirüsleri önlemenin, büyük ölçüde insanlar ve enfekte kemirgenler arasındaki teması azaltmaya bağlı olduğu da vurgulanıyor.
Hantavirüs enfeksiyonu için ruhsatlı spesifik bir antiviral tedavi veya aşı da bulunmuyor.
Evleri ve iş yerlerini temiz tutmak, kemirgenlerin binalara girmesine olanak sağlayan açıklıkları kapatmak, kemirgenlerin bulaştığı alanlarda güvenli temizlik yöntemleri kullanmak ve el hijyeni uygulamalarını güçlendirmek de hastalığı önleyici tedbirler arasında yer alıyor.
Salgınlar sırasında, vakaların erken tespiti ve izolasyonu, yakın temaslıların takibi ve standart enfeksiyon önlemleri, yayılımın sınırlandırılması noktasında öne çıkıyor.
DSÖ, düşük riskli olarak gördüğü hantavirüsle ilgili incelemelerine devam ediyor
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, yolcu gemisinde 7 hantavirüs vakasının tespit edildiÄŸini ve bu kiÅŸilerden 3’ünün öldüğünü açıklamıştı.
Mevcut bilgilere dayanarak, DSÖ’nün bu virüsün küresel nüfus için riski düşük olarak deÄŸerlendirdiÄŸini kaydeden Ghebreyesus, DSÖ’nün durumu izlemeye ve güncellemeye devam edeceÄŸini belirtmiÅŸti.
DSÖ’nün, gemideki yolcuları ve mürettebatı desteklemek için ilgili ülkeler ve geminin iÅŸletmecisiyle birlikte çalıştığını aktaran Ghebreyesus, “Koordineli uluslararası müdahale, derinlemesine soruÅŸturmaları, vaka izolasyonunu ve bakımını, tıbbi tahliyeyi ve laboratuvar incelemelerini içeriyor.” ifadelerini kullanmıştı.
