Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), temiz enerji teknolojilerinin yaygınlaşmasında finansman ve teknoloji kadar toplumsal katılım, davranış değişikliği ve sosyal adalet politikalarının da belirleyici rol oynadığını bildirdi.
IEA, Avrupa Komisyonu’nun desteÄŸiyle hazırladığı “Temiz Enerjiye EriÅŸimi ve Benimsenmesini GeniÅŸletmek İçin En Ä°yi Uygulamalar” raporu, temiz enerji dönüşümünün baÅŸarısında toplumsal katılımın kritik rol oynadığını ortaya koydu.
Sürdürülebilir Yaşam Tarzları, Adalet ve Temiz Enerji Teknolojilerine Erişim Kampanyası kapsamında hazırlanan raporda, farklı ülkelerden 55 uygulama örneği incelenerek politika yapıcılara yönelik öneriler sıralandı.
Rapora göre, temiz enerji dönüşümü yalnızca teknolojik değişimlerle sınırlı değil, aynı zamanda davranışsal ve yapısal dönüşümleri de kapsıyor. Bu kapsamda politika, toplum ve sektörler olmak üzere üç temel alanda eş zamanlı adımlar atılması gerekiyor.
Politika alanında teşvik mekanizmaları, düzenlemeler ve farkındalık kampanyalarının birlikte uygulanması önerilirken, toplum boyutunda eğitim faaliyetleri, yerel toplulukların karar alma süreçlerine katılımı ve kadınlarla gençlerin enerji sektöründeki rolünün artırılması öne çıktı.
Raporda, sektörel dönüşüm kapsamında ise küresel karbon emisyonlarının önemli bölümünden sorumlu olan binalar, ulaşım ve ev aletleri sektörlerinde enerji verimliliğinin artırılmasının önemine işaret edildi.
GeliÅŸmekte olan ülkelerdeki uygulamalara da yer verilen raporda, Hindistan’ın “Mission LiFE” programının sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teÅŸvik ettiÄŸi belirtilerek, 10 milyon haneye çatı tipi güneÅŸ paneli kurulmasını hedefleyen “PM Surya Ghar” programının enerjiye eriÅŸimi artırdığı kaydedildi.
Çin’in ise pilot ÅŸehir uygulamalarıyla ulaşımda elektrifikasyonu yaygınlaÅŸtırdığı ve enerji verimliliÄŸi standartlarını güçlendirdiÄŸi aktarılan raporda, ülkedeki enerji etiketi sisteminin son 20 yılda 4,28 trilyon kilovatsaatten fazla elektrik tasarrufu saÄŸladığı belirtildi.
Enerji dönüşümünün sosyal boyutuna da deÄŸinilen raporda, Avrupa BirliÄŸi’nin 2026-2032 döneminde uygulanacak Sosyal Ä°klim Fonu’nun enerji yoksulluÄŸundan etkilenen haneler ile küçük iÅŸletmelere destek saÄŸlamayı amaçladığı ifade edildi.
Raporda, dünya genelinde yaklaşık 750 milyon kiÅŸinin elektriÄŸe eriÅŸiminin bulunmadığı, 2 milyardan fazla kiÅŸinin ise temiz piÅŸirme teknolojilerinden yararlanamadığı belirtildi. Bu kapsamda özellikle Afrika’da temiz enerjiye eriÅŸimin artırılmasına yönelik çalışmaların önem kazandığı vurgulandı.
IEA raporunda, temiz enerji dönüşümünün iklim hedeflerine ulaşılmasının yanı sıra enerji maliyetlerinin azaltılması, yaşam kalitesinin yükseltilmesi ve ekonomik fırsatların artırılması açısından da önemli katkılar sağlayabileceği değerlendirmesinde bulunuldu.
