Ä°skeçe Türk BirliÄŸi (Ä°TB) BaÅŸkanı Ozan AhmetoÄŸlu, Yunanistan’ın, Batı Trakya’daki Türk dernekleri ile ilgili Avrupa Ä°nsan Hakları Mahkemesi (AÄ°HM) kararlarını 13 yıldır uygulamadığını bildirdi.
AA (İskeçe)
Ä°TB’nin 10 Aralık Dünya Ä°nsan Hakları Günü vesilesiyle düzenlediÄŸi “Yunanistan’ın Batı Trakya Türk Azınlığı ve DiÄŸer Azınlıklarla Ä°lgili AÄ°HM Kararlarını Uygulamama Politikası” konulu çevrim içi konferansta Ä°skeçe Türk BirliÄŸi’nin 38 yıldır sürdürdüğü hukuk mücadelesi de ele alındı.
Konferansın ev sahipliÄŸini yapan AhmetoÄŸlu, BirliÄŸin 38 yıldır insan hakları ihlali ile karşı karşıya olduÄŸunu belirterek Ä°TB’nin yaÅŸadığı sorunlarına iliÅŸkin ÅŸunları kaydetti:
“Ä°sminde Türk kelimesi olduÄŸu için 1927 yılında kurulan ve 56 yıl boyunca yasal bir ÅŸekilde faaliyetlerini sürdüren derneÄŸimizin, siyasi bir kararla, ismindeki Türk kelimesinden dolayı, yasal statüsüne mahkeme kararıyla son verildi ve elinden alındı. Bu sadece Ä°TB için deÄŸil, Gümülcine Gençler BirliÄŸi ve Batı Trakya Türk Öğretmenler BirliÄŸi için de geçerli. Daha sonra kurulmak istenen azınlık dernekleri için de aynı durum söz konusu. Bu ayrımcı ve antidemokratik uygulama her ne kadar AÄ°HM tarafından mahkum edilse de her ne kadar AÄ°HM Türk azınlık derneklerini ve aynı zamanda Makedon azınlığı derneklerini haklı bulsa da Yunanistan, 13 yıldır AÄ°HM’nin derneklerimizle ilgili kararlarını uygulamıyor ve uygulamamaya da devam ediyor.”
Batı Trakya Azınlığı Yüksek Tahsilliler DerneÄŸi Ä°nsan Hakları Komisyonu BaÅŸkanı Pervin Hayrullah ise Ä°TB’nin hukuk mücadelesinin uzun yıllardır devam ettiÄŸine dikkati çekti.
Hayrullah, “Bizler neredeyse ömrümüzün tamamını Ä°TB davasıyla geçirmiÅŸ durumdayız. Kırk yıl civarında bir süreyi Ä°TB’nin yeniden yasal sıfatına kavuÅŸması için mücadeleyle geçirdik. Buna hukukçularımız da tanık ama yaÅŸamsal olarak, geçmiÅŸte yasal olduÄŸu günleri çocukluÄŸumuzdan hatırlıyoruz ama bir ömrü de Ä°TB’nin yeniden yasallaÅŸması süreciyle geçirdik.” diye konuÅŸtu.
Batı Trakya’da azınlık dernekleri, isimlerinde “Türk” ifadesi geçtiÄŸi gerekçesiyle kapatılmıştı
1927’de kurulan Ä°TB, 1928’de kurulan Gümülcine Gençler BirliÄŸi (GGB) ve 1936’de kurulan Batı Trakya Türk Öğretmenler BirliÄŸi (BTTÖB), adlarında Türk ifadesi geçtiÄŸi, Batı Trakya’daki azınlığın Lozan AntlaÅŸması’nda “Türk” deÄŸil “Müslüman” olarak tanımlandığı iddiası ile 1980’li yıllarda kapatılmıştı. Bir dönem azınlık okulları tabelalarında ve karnelerinde bulunan “Türk” ifadesi Yunanistan tarafından görmezden gelinirken bu tarihten sonra Türk ismi taşıyan derneklere resmi statüde faaliyet izni verilmemiÅŸti.
KuruluÅŸları reddedilen Meriç Ä°li Azınlık Gençleri DerneÄŸi ve Rodop Ä°li Türk Kadınları Kültür DerneÄŸi, kapatılan Ä°TB ile birlikte konuyu 2005’te AÄ°HM’e taşımıştı. Mahkeme 2007 ve 2008 tarihli kararlarında dernek kurma özgürlüğünün ihlal edildiÄŸine karar vermiÅŸti.
Avrupa Konseyi Bakanları Komitesi, Yunanistan’ın AÄ°HM kararlarını uygulayıp uygulamadığını yakından takip ederken Yunanistan Parlamentosu 2017’de AÄ°HM kararlarının uygulanmasının önünü açmak amacıyla bir yasa deÄŸiÅŸikliÄŸini onaylamış ancak yasada bulunan çekinceler gerekçesiyle Türk ismi taşıyan derneklerin resmi faaliyetine izin verilmemesi yönündeki uygulama devam etmiÅŸti.
Ä°TB, bu yasal deÄŸiÅŸikliÄŸin ardından Yargıtaya itirazda bulunurken Yargıtay, Haziran 2021 tarihli kararıyla Ä°TB’nin, AÄ°HM kararının uygulanması ve yasal statüsünün iade edilmesi talebini reddetmiÅŸti.
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ise Eylül 2021’de Strazburg’da düzenlenen toplantıda, Batı Trakya Türk Azınlık dernekleriyle ilgili AÄ°HM kararlarının Yunanistan tarafından uygulanmamasını incelemiÅŸ, Atina’nın bu tutumunu eleÅŸtirmiÅŸti.
Eylül 2021 tarihli “Avrupa Konseyi Yunan Yargıtayının Ä°TB’nin temyiz talebini reddetmesini kınıyor” baÅŸlıklı kararda dernek kurma özgürlüğünün ihlal edildiÄŸinin altı çizilmiÅŸti. Söz konusu kararda, Yargıtay kararında AÄ°HM’in de vurguladığı dernek baÅŸkan ve üyelerinin ÅŸiddete baÅŸvurmadığı veya demokratik prensiplere aykırı bir eyleme karışmadığına iliÅŸkin “temel unsurun” göz ardı edildiÄŸi vurgulanmıştı.
