Küresel elektrik talebinde bu yıl ve 2025’te yüzde 4 artışla son 20 yılın en hızlı büyümesinin kaydedileceÄŸi öngörülüyor.
Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) Elektrik Piyasası Yıl Ortası Güncellemesi raporuna göre, dünya genelinde enerji sistemlerinde artan elektrifikasyon talepte hızlı artışa yol açıyor.
Bu artışta, ekonomik büyüme, aşırı sıcak havalar, elektrikli araçlar ve ısı pompaları gibi teknolojilerin yaygınlaşan kullanımı da etkili oluyor.
Küresel elektrik talebinde geçen yıl yüzde 2,5 artış gerçekleÅŸmiÅŸti. Bu yıl ve 2025’te ise talebin yaklaşık yüzde 4 artması bekleniyor. Bu oran, küresel mali kriz ve Kovid-19 salgınının ardından görülen istisnai toparlanma dönemleri hariç tutulduÄŸunda, 2007’den beri görülen en yüksek yıllık büyüme olarak öne çıkıyor.
Dünyanın bazı büyük ekonomilerinde elektrik tüketiminde güçlü artışlar görülüyor. Bu kapsamda Hindistan’daki talebin, güçlü ekonomik faaliyet ve sıcak hava dalgalarının etkisiyle bu yıl yüzde 8 büyüyeceÄŸi tahmin ediliyor. Çin’deki talep artışının ise yüzde 6’yı aÅŸması bekleniyor.
ABD’de ekonomik büyüme ve artan soÄŸutma talebinin yanı sıra geniÅŸleyen veri merkezleri sektörünün talebi artırması nedeniyle büyümenin yüzde 3’ü bulacağı öngörülüyor.
Buna karşın, Avrupa BirliÄŸi’nde elektrik talebinde daha mütevazı bir toparlanma gerçekleÅŸmesi ve enerji krizinin etkisiyle 2 yıl üst üste yaÅŸanan daralmanın ardından yüzde 1,7’lik bir artış bekleniyor.
Talepteki büyümenin yarısı güneş enerjisinden karşılanacak
Dünyanın elektrik talebi büyürken, yenilenebilir enerji kaynaklarının bu talebi karşılamadaki rolü de artacak.
Dünya genelinde yenilenebilir enerjiden üretilen elektrik miktarının ilk kez kömürden üretimi geçeceği tahmin ediliyor.
GüneÅŸ enerjisinde bu yıl ve 2025’te hızlı büyümenin devam edeceÄŸi ve küresel elektrik talebindeki artışın yarısının güneÅŸten karşılanacağı öngörülüyor.
Küresel elektrik sektörü kaynaklı karbon emisyonlarında ise bu yıl küçük bir artış olacağı ve 2025’te de artışın yatay seyredeceÄŸi deÄŸerlendiriliyor.
Veri merkezlerinin elektrik talebi büyüyor
Son dönemde küresel elektrik talebini körükleyen faktörler arasında yapay zeka kaynaklı teknolojiler ve veri merkezleri dikkati çekiyor.
Rapora göre, veri merkezlerinin elektrik tüketimi ÅŸu anda kısıtlı ancak büyüyor. Kripto teknolojileri hariç veri merkezlerinin elektrik talebi 2022’de küresel elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1’ini oluÅŸturdu. Bu oranın 2026 itibarıyla yüzde 1,5 ile 3 arasında seyredeceÄŸi tahmin ediliyor.
Elektrikli araçlardaki hızlı büyümeye raÄŸmen 2022’de elektrikli araçlar talebin yüzde 0,5’ini oluÅŸturmuÅŸtu. Elektrikli araç kaynaklı tüketimin 2026’da toplam talebin yüzde 2’sine yaklaÅŸacağı hesaplanıyor.
Elektrik yoÄŸun bir sektör olan alüminyum üretimi ise halihazırda küresel elektrik talebinin yüzde 4’ünü oluÅŸturuyor.
IEA Enerji Piyasaları ve GüvenliÄŸi Direktörü Keisuke Sadamori, rapora iliÅŸkin deÄŸerlendirmesinde, “Bu yıl ve 2025’te küresel elektrik talebindeki artış son 20 yılın en hızlı büyümelerinden biri olacak.” ifadesini kullandı.
Temiz enerjinin elektrik arzındaki payının artmaya devam etmesinin cesaret verici olduğunu belirten Sadamori, şunları kaydetti:
“Ancak uluslararası enerji ve iklim hedeflerine ulaÅŸmak için bu büyümenin çok daha hızlı bir ÅŸekilde gerçekleÅŸmesi gerekiyor. Aynı zamanda tüketicilere güvenli elektrik arzı saÄŸlamak için ÅŸebekeleri geniÅŸletmek, güçlendirmek ve artan soÄŸutma talebinin elektrik sistemleri üzerindeki etkilerini azaltmak için daha yüksek enerji verimliliÄŸi standartları uygulamak çok önemli.”
