Avrupa BirliÄŸi’nin Copernicus uydu izleme sisteminin Ä°klim DeÄŸiÅŸikliÄŸi Direktörü Carlo Buontempo, 2024’ün kayıtlardaki en sıcak yıl olmasının ardından gelecek dönemde yeni sıcaklık rekorlarının kırılacağını belirterek, hazırlıklı olma çaÄŸrısı yaptı.
Copernicus verilerine göre, 2024 “en sıcak yıl” olarak kayıtlara geçti, ortalama küresel sıcaklık artışı ilk kez Paris Ä°klim AnlaÅŸmasındaki 1,5 derece seviyesine ulaÅŸtı.
Kuruluşun İklim Değişikliği Direktörü Carlo Buontempo, son verileri değerlendirdi.
Buontempo, “Karşı karşıya olduÄŸumuz temel tehdit, ÅŸu anda deneyimlediÄŸimiz iklimin, büyüdüğümüz iklimden, babalarımızın, büyük ebeveynlerimizin ve eski nesillerin ikliminden tamamen farklı olmasıdır. Bu nedenle tüm toplumun temelde farklı bir iklime uyum saÄŸlaması gerekiyor.” dedi.
Bu durumun doÄŸal sistemlerin tüm alanlarını etkilediÄŸini vurgulayan Buontempo, “Su döngüsünde deÄŸiÅŸiklikler görüyoruz. Tarımda deÄŸiÅŸiklikler görüyoruz. Kendi saÄŸlığımızda deÄŸiÅŸiklikler görüyoruz, Avrupa’da son 20 yılda ısıyla iliÅŸkili ölüm oranı yüzde 30 arttı. Bu deÄŸiÅŸimin büyüklüğünü ne kadar erken kavrar, iklim hakkında sahip olduÄŸumuz bilgiyi, verileri, iç görüyü kullanmaya baÅŸlarsak, o kadar iyi hazırlıklı oluruz ve bu deÄŸiÅŸimle baÅŸa çıkabiliriz.” diye konuÅŸtu.
“Yeni rekorlar görmemiz kaçınılmaz”
Buontempo, 2025 ile ilgili öngörüsünü, “2025, 2024 kadar sıcak olmayabilir çünkü geçen yılın başında El Nino iklim sisteminin ısınmasında rol oynamıştı. O etki 2025’te olmayacak. Henüz bilmiyoruz. Kesin olan ÅŸey, ortalama olarak önümüzdeki yıllarda sıcaklık artmaya devam edecek. Yani yeni rekorlar görmemiz kaçınılmaz. Önümüzdeki yıllarda yeni ‘en sıcak ay’lar, yeni ‘en sıcak yıl’lar görmemiz kaçınılmaz.” sözleriyle ifade etti.
2025 yazında veya kışında muhtemel aşırı doÄŸa olaylarına iliÅŸkin ise Buontempo, “Bir sonraki sel veya sıcak hava dalgasının ne zaman, nerede olacağını tahmin edemeyiz ancak belirli bir olayın meydana gelme olasılığının nasıl artacağı konusunda bir tahminde bulunabiliriz.” dedi.
“Hazırlıklı olmalıyız”
Buontempo, sözlerine şöyle devam etti:
“Bariz bir örnek sıcak hava dalgası. Rekor kıran sıcaklıklara tanık olduk, küresel yüzeyin inanılmaz büyük bir kısmı aşırı sıcak hava dalgaları yaşıyor. Bunun olması kaçınılmaz. Bir sonraki sıcak hava dalgasının ne zaman ve nerede olacağını bilmiyoruz. Ancak hazırlıklı olmalıyız. Dünyanın bazı bölgelerini vuracak ve geçmiÅŸte gördüklerimizden daha yoÄŸun, ortalama olarak daha uzun olacak.”
Bir diÄŸer örneÄŸin de su buharındaki artış olduÄŸunu ifade eden Buontempo, “Sıcaklık artıkça atmosferdeki su buharı artar. Su buharı arttıkça belli baÅŸlı aşırı doÄŸa olayları gözlenir, özellikle de sel. Bu tür olaylar çok yoÄŸun yağışlarla baÄŸlantılı olup, kısa bir zaman dilimi içerisinde çok fazla yağış meydana geldiÄŸinden, bu tür olayların daha da yoÄŸunlaÅŸma olasılığı yüksektir.” diye konuÅŸtu.
“Toplumun tamamının üstlenmesi gereken bir deÄŸiÅŸim”
İklim değişikliğiyle mücadelede hane halklarının alabileceği tedbirler konusunda ise Buontempo, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bu, evlerimizin yalıtımından, sıcaklıklarla baÅŸa çıkma alışkanlıklarımızı deÄŸiÅŸtirme ÅŸeklimizden, alışveriÅŸe gittiÄŸimiz saatten, okullarımızı açtığımız saate, tatillerimizde kiÅŸisel tercihlerimize, ne yediÄŸimize, nasıl seyahat ettiÄŸimize kadar toplumun tamamının üstlenmesi gereken bir deÄŸiÅŸim. Bundan neredeyse tam bir yıl önce, 2023’ün kayıtlardaki en sıcak yıl olacağını söylüyorduk. Åžimdi ise yeni bir rekorla bir yıl sonrasındayız. 2024 ilk kez, sanayi öncesi dönem sıcaklıklarına göre 1,5 derecelik artışı geçen bir yıl oldu. Bu aynı eÅŸik olmasa da Paris Ä°klim AnlaÅŸmasında belirtilen sayının aynısı. Bence bu psikolojik açıdan oldukça önemli”
