Ä°nsan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan sera gazlarının neden olduÄŸu fazla ısının yaklaşık yüzde 90’ını emen okyanuslarda biriken ısı içeriÄŸi, “2025’te modern ölçüm tarihinin en yüksek seviyesine” ulaÅŸtı.
BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) Genel Kurulu, okyanusların karşı karşıya kaldığı zorluklar konusunda toplumlara farkındalık kazandırılması amacıyla 2008’de aldığı kararla 8 Haziran’ı “Dünya Okyanus Günü” kabul etti.
Her yıl farklı temaların iÅŸlendiÄŸi “Dünya Okyanus Günü”nün bu yılki teması, “Yeniden hayal et: BildiÄŸimiz dünyanın ötesinde, okyanuslarımızla yeni bir iliÅŸki” olarak belirlendi.
BM’ye göre, yeryüzündeki tüm canlılar için yaÅŸam kaynağı olan okyanuslar, gezegenin yüzde 70’inden fazlasını kaplıyor ve dünyadaki oksijen miktarının en az yüzde 50’sini üretiyor.
Okyanuslar, çeÅŸitli beÅŸeri faaliyetlerden kaynaklı salınan karbondioksitin yaklaşık yüzde 30’unu emerek küresel ısınmanın etkilerini hafifletiyor.
Dünya Deniz Türleri Kayıt Sistemi’nde, biyolojik çeÅŸitliliÄŸin büyük bir kısmına ev sahipliÄŸi yapan okyanuslarda 250 binden fazla deniz türünün kayıtlı olduÄŸu belirtiliyor.
BirleÅŸmiÅŸ Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) verilerine göre, insanlık için hayati öneme sahip okyanuslar, dünya genelinde 3 milyardan fazla insanın hayvansal protein ihtiyacının en az yüzde 20’sini karşılıyor.
Balıkçılık ve su ürünleri sektörü, özellikle Afrika ve Asya’daki birçok ülkede temel gıda kaynakları arasında yer alıyor.
Balıkçılık ve su ürünleri sektöründe 60 milyondan fazla kiÅŸi doÄŸrudan istihdam ediliyor. Denizcilik ve okyanus ekonomisinin büyümesiyle birlikte bu alanda istihdamın 2030’a kadar 40 milyon kiÅŸi için yeni iÅŸ fırsatı yaratabileceÄŸi öngörülüyor.
Okyanuslar tehlike altında
DoÄŸal Hayatı Koruma Vakfının (WWF) “YaÅŸayan Gezegen 2024” isimli raporuna göre, 1970-2020 döneminde deniz popülasyonu yüzde 56 oranında azaldı.
Küresel ısınma, aşırı avlanma, endüstriyel atık, hava kirliliği bu duruma sebep olan başlıca etmenler arasında gösteriliyor.
Henüz yaklaşık yüzde 20’si keÅŸfedilen okyanuslarda her sene 8 milyon ton plastik atık, suya karışıyor ve 2 binden fazla yabani türe zarar veriyor.
Okyanusların korunması konusunda da son 2 yılda önemli bir dönüm noktasına ulaşıldı.
Yaklaşık 5 milyon kilometrekarelik deniz alanının koruma altına alınmasıyla Avrupa BirliÄŸi’nin (AB) yüz ölçümünden daha geniÅŸ bir bölge güvence altına alındı.
Okyanuslarda depolanan ısı rekor seviyeye ulaştı
Ä°nsan faaliyetleri sonucu açığa çıkan sera gazlarının yarattığı ısının yaklaşık yüzde 90’ını emen okyanuslar, küresel ısınmanın etkilerini giderek daha belirgin ÅŸekilde yansıtıyor.
“Advances in Atmospheric Sciences” dergisinde 9 Ocak’ta yayımlanan araÅŸtırmaya göre, 2025’te okyanuslarda depolanan ısı miktarı, “modern ölçümlerin baÅŸladığı günden bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye” ulaÅŸtı.
AraÅŸtırma, okyanusların yüzeyden 2 kilometre derinliÄŸe kadar olan kısmında biriken ısı miktarının, 2025’te bir önceki seneye kıyasla rekor seviyeye ulaÅŸtığını ortaya koydu.
Bu miktarın, dünyanın 2023’te tükettiÄŸi toplam enerjinin yaklaşık 37 katına tekabül ettiÄŸine dikkat çekilen araÅŸtırmada, en hızlı ısınan alanlar arasında Güney Atlantik, Kuzey Pasifik ve Güney Okyanusu’nun yer aldığı belirtildi.
